deel 46: toernooikoorts (5), de finale

Dat was 'm dan, nu echt; het WK is voorbij, over, finito. De Engelse oud-international en BBC-presentator Gary Lineker zou zeggen dat voetbal een spel is waarbij 22 mannen achter een bal aanrennen en waarbij na 90 minuten de Duitsers winnen. Het werden uiteindelijk 31 dagen puur voetbalplezier, maar de uitkomst was inderdaad dat Duitsland weer wereldkampioen is. Het wordt tijd om er een streep onder te zetten. Dus daarom, nu de toernooikoorts definitief gezakt is, een laatste top 5!

Duitsland is, hoe je het ook went of keert, de terechte kampioen. Waar ze in het begin van het toernooi nog wel wat wisselvallig speelden, groeiden ze later tot grote hoogte met als hoogtepunt de oorwassing die ze thuisland Brazilië in de halve finale bezorgden. Nu kan een te makkelijke halve finale een vervelende voorbereiding zijn voor een finale. Maar, ondanks de fysieke aanslagen van Argentinië, hield de Duitse mannschaft het hoofd koel en sloegen op grandioze wijze toe toen de kans daar was. Misschien niet een wondergoal zoals van Van Persie, of Rodriguez, maar qua belangrijkheid onovertroffen: Götze zette met zijn goal een prachtige punt achter de epiloog van het toernooi.

Messi lijkt het er ook niet helemaal mee eens te zijn.

In de nasleep van de finale besloot het technisch comité van de Fifa dat Messi de beste speler van het toernooi zou zijn. Met dit soort beslissingen laat de Fifa in mijn ogen alleen maar de verdenking op zich dat ze vooral met politiek bezig zijn. Wat hij heeft laten zien dit toernooi is niet meer dan een paar aardige acties, maar hij wist zich op geen enkele manier te onderscheiden. Als hij niet al een van de allerbeste ooit was dankzij zijn prestaties bij Barcelona, had niemand erover nagedacht dat hij de beste van het toernooi zou kunnen zijn. Persoonlijk zou ik Robben kiezen, al is het alleen al omdat hij in alles de tegenhanger was van Messi. Betrokken, vol inzet, beslissend in zijn acties, een ware leider, tot aan het eind van de troostfinale sleurend en sprintend, top fit; nu ik er over nadenk wordt de keuze voor Messi steeds bizarder.

Over Oranje hebben we de afgelopen weken al veel geschreven, toch hoort de nationale trots sowieso in de eind top vijf. Het team heeft zich bewezen als topland in de wereld en heeft, dankzij de vele jonge spelers (de grote meerderheid debuteerde op een eindtoernooi!) een mooie toekomst voor zich. Wie zich de komende jaren gaan opwerpen als vervangers van Van Persie en Robben en dus voor de goals gaan zorgen valt nog te bezien, maar als we de rol van die twee de afgelopen weken goed hebben ingeschat, zullen zij zelf nog wel minimaal een toernooi mee kunnen. Laten we hopen dat ze dan ook hun rol in de coaching van hun opvolgers blijven spelen.

WK 2014 in een symbolisch beeld gevangen.

Wat willen we nog  kwijt over Brazilië. Het team is afgeschminkt en lijkt verder weggedreven van de internationale top dan ooit. Misschien dat een plaats in de halve finale anders doet vermoeden, maar wedstrijden tegen continentale subtoppers als Chili en Colombia in de achtste en kwartfinale werden slechts uiterst moeizaam gewonnen. Tegen het goed georganiseerde voetbal uit Europa werd over twee wedstrijden gerekend met 10-1 verloren. Het betekent niet minder dan dat de Braziliaanse voetbalschool opnieuw moet worden uitgevonden, opgebouwd vanaf de grond. Nu is het land qua structuurveranderingen zo flexibel als een loden deur, dus is het maar helemaal de vraag hoe en door wie dit opgepakt wordt. De enige die de afgelopen tijd met enig visie is gekomen, is Romario. De ondiplomatieke oud-wereldkampioen en politicus heeft de afgelopen tijd weinig vrienden gemaakt met zijn uitspraken, maar mijn zegen heeft hij. Toch verdient Brazilië een plek in deze laatste top vijf. Alle aanloopproblemen en een hopeloos falend nationaal team ten spijt is het een grandioos voetbalfeest geworden en daarom een groots OBRIGADO BRASIL!

Ten slotte heeft dit blog regelmatig stil gestaan bij de tweestrijd om de voetbalhegemonie tussen (Noord-West) Europa en Latijns Amerika. Terwijl ik met mijn hoofd voor Nederland was, voelde ik mijn hart kloppen voor de Zuid Amerikanen. Zij hebben mij de afgelopen 15 jaar liefdevol ontvangen en me laten zien dat dingen ook anders kunnen dan op basis van pure ratio. In ieder geval heeft het me ongelooflijk veel inspiratie gegeven om de afgelopen zes en een halve week dagelijks aan dit blog te werken. Dat Europa wint, is mooi, maar dat het voetbal overwonnen heeft is te danken aan de Latijns Amerikaanse, voetbalgekke geest die over het toernooi heeft gewaakt. Die versmelting van hoofd en hart, van ratio en emotie, is wat mij betreft de ultieme symbiose. Het is een prachtig hoofdstuk geworden in de geschiedenis van het WK. Dit keer niet in stripvorm (zie deel 30), maar levensecht.

deel 45: Oranje wint brons, maar wat brengt de finale?

Van het WK 1998, die ene keer eerder dat Oranje de wedstrijd om de derde plek 'moest' spelen, is me vooral een enorm nikserig gevoel bijgebleven. Zo groot was de teleurstelling van die verloren penalty-serie tegen Brazilië in de halve finales, en zo groot was ook de desinteresse die de spelers van Oranje toen uitstraalden. Gisteravond liet Oranje zien hoe het ook kan. Dankzij hun ongelooflijke goede mentale en fysieke gesteldheid en een instelling om lekker te gaan voetballen werd Brazilië weggespeeld, een medaille gewonnen, en daarmee een mooi afscheidscadeau voor Van Gaal verzorgd. Was het een voorbode voor het triomferende Europese voetbal op Zuid-Amerikaanse grond?

Oranje werd ook wel aan alle kanten uitgenodigd om lekker te voetballen. Eigenlijk bizar hoeveel ruimte Brazilië weggaf achterin. Zo'n David Luiz die graag naar voren rent, maar niemand die zijn positie overneemt, de middenvelders die alleen maar aan aanvallen denken en dan dus niet terug verdedigen, het is vragen om problemen. Maar het opvallende is misschien nog wel meer dat coach Scolari als bondscoach tijdens het gewonnen WK van 2002 juist liet zien dat zijn voetbalvisie begint met een in beton gegoten achterhoede. Maar, of het nu komt doordat het de selectie ontbrak aan goede aanvallers, zoals ze die in 2002 wel hadden met Ronado en Rivaldo, dit keer koos hij voor een tactiek waarin nauwelijks nagedacht leek over de verdediging. Alle spelers mochten aanvallen. Maar as je dat zonder overleg doet, zonder plan of organisatie, is de vergelijking van een kip zonder kop snel gemaakt.
Met een beetje fantasie zou je kunnen zeggen dat hij de omgekeerde weg bewandelde als Van Gaal, die vanuit een puur aanvallende filosofie teruggreep naar meer zekerheid achterin. Het is duidelijk dat Van Gaal deze strijd op alle punten gewonnen heeft. Hij heeft blijk gegeven van een uitstekend inzicht in zijn spelersmateriaal en hoe je daarmee maximaal kunt presteren. Scolari daarentegen heeft helemaal niets toegevoegd aan zijn ploeg vol talent en hen organisatieloos laten aanmodderen. Nog knap dat hij het finaleweekend gehaald heeft. Maar toen hij bij de beste vier stond en de seleção tegenover goedgeorganiseerde, Europese ploegen kwam te staan, bleek hoe hopeloos slecht dit team was voorbereid en werden ze in tactisch opzicht overhoop gespeeld.

En dat is wat er vanavond ook weer kan gebeuren. Duitsland - Argentinië, oftewel Europa tegen Zuid-Amerika, organisatie versus passie. Nu verrast het mij niet dat juist Argentinië van alle latijnse ploegen de finale heeft gehaald. Het team heeft ervaring, talent, en de discipline om, als het moet, 120 minuten lang geconcentreerd te blijven. Dat dit ten koste gaat van creativiteit is jammer, maar Messi heeft nog een wedstrijd over om zijn kunsten te vertonen en zo eeuwige roem te verdienen. Nu wil ik graag even dat  merkwaardige gevoel delen dat mij na de wedstrijd tegen Nederland bekroop. Zo afwezig als de kleine man was, zowel tijdens de wedstrijd, als na afloop, deed me er plots aan denken dat dit wel eens zijn laatste kunstje zou kunnen zijn. Met de tong op de schoenen probeert hij met Argentinië wereldkampieon te worden, om daarna met een gerust hart zijn voetbalschoenen in de wilgen te kunnen hangen. Nogmaals, een raar gevoel en laten we hopen we dat hij zich hoe dan ook opricht en ons nog jaren met zijn talenten zal vermaken.
Nu staan Messi c.s. wel tegenover een formidabele tegenstander. Naast Oranje heeft Duitsland laten zien dat zij het best georganiseerde elftal zijn, maar ook nog eens meer ervaring en meer talent te hebben in hun selectie. Achterin was ik niet zo onder de indruk van het duo Mertesacker-Boateng, maar met Hummels staat dat al beter. Wat blijft staan is de kwaliteit van hun voorhoede, die dit WK eigenlijk al bij het middenveld begint en zo nodig met invallers nog kan wijzigen zonder aan kwaliteit in te leveren. Ze kunnen op het juiste moment versnellen, hebben bovendien allemaal de technische bagage om een snelle combinatie uit te voeren. Dat was in hun eerste wedstrijd (4-0 tegen Portugal) én hun laatste (de halve finale tegen Brazilië) ongelooflijk succesvol, maar tegen andere tegenstanders tussendoor ook wel eens wat minder vanzelfsprekend. Hier komt dus de discipline van Argentinië om de hoek kijken. Vooropgesteld dat zij geen open huis zullen houden als Brazilië deed, zal Duitsland wel eens tegen een hoop taaiheid op kunnen lopen. Wat dat betreft is een mega uitslag in de halve finale een lastige voorbereiding voor een finale. Je wordt hoe dan ook de favoriet, wat niet altijd prettig is, en je tegenstander zal er alles aan doen om eenzelfde afstraffing te voorkomen. Als dit keer de combinaties niet lopen, kan er twijfel in de benen sluipen. Vertrouwen en geduld zijn dan sleutelwoorden.

Het Maracanã, in 1950 het decor voor een legendarische finale.

Het zal vanavond de derde keer zijn dat Argentinië en Duitsland elkaar treffen in een WK-finale. De eerste, 1986 Mexico, werd 3-2 voor de Argentijnen. In 1990 na een beslissende penalty 1-0 voor Duitsland. Zeker die laatste wedstrijd is, waarschijnlijk, de meest vervelende wedstrijd ooit. Als ik mij niet vergis was er in totaal een schot op doel, en dat zou nog best wel eens die penalty kunnen zijn. En met alle hoop op een fris Duitsland tegen een gedegen Argentinië-met-Messi, is dat dan ook geen garantie op een leuke finale: in 1990 speelde ten slotte ook ene Maradona mee. En de belangen zijn vaak ook te groot voor een leuke pot voetbal. Dat was gisteren ook te zien aan Oranje; nu de grootste druk eraf was, speelden veel spelers vrijer dan daarvoor. De enige hoop voor vanavond, voor de min of meer neutrale toeschouwer dan toch, is op een snelle goal van Duitsland, waardoor Argentinië moet komen en Duitsland gebruik kan gaan maken van de ruimte die daarmee ontstaat. Laten we hopen op een leuke finale, en stiekem dromen van een legendarische; het Maracanã stadion in Rio de Janeiro, decor voor de finale vanavond, heeft dat als historische voetbalgrond eigenlijk wel een beetje verdiend nu de thuisploeg heeft nagelaten voor die legendevorming te zorgen.

deel 42: titelloos, nog wel

Leeg, op en verslagen. Sprakeloos ook. Niet dat er niets te zeggen valt, maar veel verder dan een obligaat 'dat was 'm dan' kom je niet. Op de fiets terug naar huis kwam er een zwak, grijs-oranje maantje door de flarden bewolking, na het noodweer van gisteren misschien een eerste teken van herstel. Want al snel overzie je het traject dat we met Oranje hebben afgelegd de afgelopen weken en concludeer je dat het prachtig was en dat we er alles uit hebben gesleept wat er in zat. Dat had zelfs, met wat meer geluk gisteravond, een finaleplaats op kunnen leveren. Het heeft niet zo mogen zijn.

dubbeltje op z'n kant...

Wederom was de eerste helft van Oranje niet best. Hoewel het gevaar Messi redelijk onder controle was, zorgde de momenten dat hij zich liet zakken, en daarmee een paar verdedigers met zich mee trok, voor ruimte linksachter waar Lavezzi met zijn snelheid in dook. Echt grootse kansen leverde dat voor Argentinië niet op. Het gevaarlijkst was Messi met een vrije trap. Op rechts was Kuyt achterin nodig, waardoor zijn tandem met Robben er niet uit kwam. Aanvallend speelde Oranje dan ook niets klaar en was het bij rust wederom, voor de zesde wedstrijd op een rij, gelijk. En ook wederom: de tweede helft was een stuk beter. Met Kuyt op linksachter was het gevaar Messi-Lavezzi wel zo'n beetje geneutraliseerd, sterker nog: die hele Messi hebben we niet meer gezien. Helaas was het in aanvallend opzicht niet veel beter. Er werd toch te weinig risico genomen in de passing, de eerste bal-aanname was altijd achteruit en snelle combinaties, zoals een-tweetjes, werden niet gezocht. De wurggreep waarin de twee teams elkaar op het middenveld namen zorgde vanaf de rust voor een voorspelbaar steekspel dat inderdaad geen winnaar verdiende. Penalty's zijn dan een onvermijdelijk lot, het dubbeltje op z'n kant dat net in jouw voordeel moet vallen, waar Van Gaal van te voren al op wees. Stoere Ron Vlaar moest als eerste, en met zijn zwakke inzet gekeerd was de penaltyreeks gedoemd te mislukken.

Maar laten we een stapje terug doen zodat we een beter zicht op het geheel krijgen. 41 dagen geleden begonnen we met een behoorlijk zot plan. Elke dag zouden we een reden bekijken waarom Oranje van topfavoriet Spanje zou gaan winnen. Tot het moment waarop die eerste wedstrijd werd beslist, waren er maar weinig mensen in Nederland die daarin geloofde, laat staan dat Oranje zover zou kunnen komen als de halve finale. Van Gaal heeft bewezen dat ook een gemiddeld getalenteerde en bovendien weinig ervaren ploeg, met enkele uitschieters naar boven, bovenmatig kan presteren. Met toewijding, een goede voorbereiding op mentaal en fysiek gebied, teambuilding, een gezonde verhouding tussen strenge discipline en ontspanning, en een bescheiden dosis geluk op z'n tijd (anders vaart niemand wel); Van Gaal pakte in het begin van de campagne het momentum, en speelt uiteindelijk tot in het finaleweekend om de prijzen. Goed, het is een troostfinale, dat wel, maar we zitten met Duitsland, Argentinië en Brazilië in een grandioze kopgroep, en daar kunnen we trots op zijn. Oranje is wereldtop, toonaangevend in organisatie en preparatie, en die titel, ach die titel, die winnen we een keer, echt waar. Ik ben ervan overtuigd dat elke poging die mislukt je dichter brengt bij hetgeen je graag wilt. Dat gaat niet over statistiek, maar wel over hoe je in het leven staat.

deel 41: Oranje, op weg naar een geheel Europese finale?!

Ik zou dit blog kunnen schrijven net alsof er gisteravond niets is gebeurd. Maar als de thuisfavoriet, op pad gestuurd met een missie om een 64 jaar oud trauma weg te spelen, met 7-1 hun halve finale verliest, dan krijg je toch de neiging om daarbij stil te staan. Is de vernedering van de seleção een waarschuwing voor Oranje? Is de organisatiekracht van de Mannschaft een lichtend voorbeeld? Nee, de wedstrijd van vanavond staat op zichzelf en moet als dusdanig worden benaderd.

Daarom nu dan maar, met een lichte kater van de uiteengespatte Braziliaanse droom, een blik op de beoogde tactiek tegen Argentinië. Dat wil zeggen, op het moment van dit schrijven is de tactische opstelling van Argentinië nog niet bekend en dat is wel van belang. Ga maar na: hun eerste wedstrijd dit toernooi, tegen de weinig aansprekende tegenstander Bosnië-Herzegovina begon Argentinië met een 5-3-2 opstelling. Net als Oranje, inderdaad, met dat verschil dat wij tegen de heersend wereldkampioen speelden. Argentinië won, dat wel en met enig fortuin, maar na die wedstrijd was het Messi die zijn bondscoach ervan overtuigde dat er in het vervolg

Van Gaal: tactisch meesterbrein en teambuilder

aanvallender gespeeld moest worden. Messi's wil is wet en dus speelt Argentinië sindsdien met een viermans verdediging. Het spel, en de resultaten, zijn er nauwelijks mee verbeterd en het is dan ook de vraag of ze vanavond terug grijpen naar een wat meer defensieve tactiek, beducht als ze zijn voor Oranje's aanvallers.
Aanvallend heeft Argentinië een veer moeten laten door het geblesseerd uitvallen van Di Maria. Daar staat tegenover dat aanvaller Aguero weer terug is. Verwachting is dan ook dat Higuain centraal voorin speelt, met Aguero daar zwervend om heen. Messi speelt vanaf rechts aanvallend. Zou de Argentijnse coach op links dan wederom kiezen voor een aanvallend ingestelde speler, zoals de afgelopen wedstrijden, in de persoon van Lavezzi? Die coach is dan wel op leeftijd, maar niet heel ervaren. Hij was slecht twee jaar hoofdtrainer bij een club en dus eindverantwoordelijk, voordat hij het Nationale elftal ging coachen. Ik zie hem niet met een gewaagde overrompelingstactiek komen. Daarom denk ik dat hij met een meer verdedigende middenvelder op links komt, beducht als hij is voor het Oranje gevaar over die kant. Ongetwijfeld, mocht Oranje op voorsprong komen, is plan B dat die Lavezzi alsnog wordt ingebracht, maar laat hem dan maar komen.

Het zou dus zo maar kunnen zijn dat de wedstrijd wordt beslist door wiens rechterkant het meest succesvol is. Bij beide teams ontstaat daar normaal gesproken het meeste gevaar. Zo hebben we dat tegen Costa Rica ook gezien. Als Oranje weer met drie aanvallers begint, zou je op links dan, met Depay tegenover slager Zabaleta, echter weinig creëren. Met de wedstrijden tegen Chili en Mexico in het achterhoofd, zou je er ook voor kunnen kiezen om de tegenstander wat meer de bal te gunnen, zich leeg te laten lopen en dan in de slotfase eroverheen te gaan. Argentinië wil Oranje zo min mogelijk de bal geven en dat zou op die manier goed uitkomen. Zij zullen zich in ieder geval niet, zoals Costa Rica, gaan ingraven en Oranje voelt zich ook prettig bij een wat meer defensieve opstelling. Ik zou het dus wel begrijpen als Van Gaal deze keer toch weer terug grijpt naar twee spitsen, waarbij Robben zowel van links, rechts als door het midden zijn vrije rol kan invullen. Sneijder heeft zich in die tactiek nog weinig kunnen onderscheiden, maar heeft tegen Costa Rica zijn goede gevoel terug gevonden. Ik verwacht dan ook veel van de gouden driehoek, voorin bij Oranje.
Van Gaal sprak over een mogelijk wonder van Lourdes, ik zou het eerder een wonderbaarlijke wederopstanding vinden als Nigel de Jong alsnog meedoet na zijn liesblessure. Het breekijzer zou prima welkom zijn voor het afstoppen van het aanvallende gevaar dat over zijn kant dreigt te ontstaan. Omdat Messi graag met de bal aan de voet vanaf het middenveld komt is De Jong dan een behoorlijk eerste blok beton dat hij tegenkomt. Met Martins Indi en Blind is de verdediging aan die kant, en daarmee de fundering van Oranje, dan klaar. Alternatief zou kunnen zijn om Kuyt weer op linksback te laten beginnen, en Blind op de plek van De Jong, mocht Van Gaal met zijn flirt dat De Jong mee zou kunnen doen, slechts zand in de ogen van de Argentijnse coach hebben willen strooien.

Vooruit, nog heel even over gisteravond dan. Wat het voor de halve finale van Oranje in ieder geval heeft laten zien is waar een goede organisatie en teamgeest, gekoppeld aan mentale en fysieke fitheid toe kan leiden. Europese landen zijn daarin verder dan de Latijns Amerikaanse. Vanavond zien we of Oranje ook qua passie kan wedijveren met Argentinië, maar we gaan voor een Europese finale. We verslaan de latino's op eigen grond en dan is São Paulo van ons vanavond. Veel plezier allemaal!!

deel 40: Messi, Messi, wat ga je doen?

Om eerlijk te zijn: dit blog had eigenlijk een beoogde houdbaarheidsdatum tot en met de tweede dag van het WK. Het doel was immers om Oranje van Spanje te zien winnen, en daarmee Oranje een kick start te geven in het toernooi. Dat is gelukt: de halve finale is binnen! Na de sterren uit het Spaanse elftal staat Oranje nu voor het eerst weer tegenover een superster uit het internationale voetbal. Sterker nog, Lionel Messi kan zich in dit toernooi tot beste ooit laten kronen, maar moet dan wel snel meer gaan laten zien.

Lionel 'nou moe' Messi

Guust 'Messias' Flater

Nu heeft Oranje tegen Argentinië op papier wel meer om voor te vrezen. Niet alleen zijn ze al twee keer wereldkampioen en weten ze dus hoe je een cup wint, maar ook deze specifieke selectie is van hoog niveau. Ga maar na, alle spelers spelen bij grote clubs in Europa. Ze zijn fysiek sterk, hebben lengte, ervaring, scorend vermogen en een uitstekende rij uitslagen op dit toernooi: als enige team nog alles gewonnen. De tegenstand tijdens die wedstrijden was overigens niet heel sterk en er werd elke keer maar met slechts een doelpunt verschil gewonnen. Daarbij waren er eigen doelpunten van de tegenstander, gelukkige via-via ballen die binnenkant paal binnen gingen, en klutsballen die goed vielen. Dat is misschien ook wel het grootste gevaar van Argentinië. Ze hebben het geluk en wijsheid dat ze, wanneer de nood aan de man is, iets extra's kunnen brengen. Daarvoor hebben ze dan ook de ideale man voor in het team: Lionel Messi. Zijn vier doelpunten hielpen de Argentijnen in ieder geval zonder puntverlies door de groepsfase heen, hij gaf tegen Zwitserland met een rush een getimede pass Di Maria kans om te scoren, en was tegen België, uh, nou ja, fysiek aanwezig genoeg om de tegenstander al bij voorbaat het idee te geven dat ze kansloos waren.
Maar er lijkt dus wel iets mis het mannetje. Hij is er wel, maar lijkt ook hele delen van de wedstrijd afwezig. Nu kan dat prima, bijvoorbeeld voor een spits. Ga maar na, een Romario deed niet anders. Maar voor een centrale speler, vaak spelverdeler én schutter is het wel magertjes wat Messi tot nu toe laat zien. Er lijkt dit jaar iets in hem te zijn gevaren waardoor hij er wel is, maar met minder sjeu, minder schwung dan vroeger. Zijn cijfers laten zien dat hij van alle veldspelers in de kwartfinale ruimschoots de minste kilometers maakte. Dan maak je toch niet de indruk dat je je team op sleeptouw neemt richting de wereldtitel? Een wereldtitel die jou, volgens velen, tot de beste voetballer ooit zal maken. Maar Messi sloft wat over het veld, wacht ballen af, straalt afwezigheid, en zeker geen plezier, uit. Hij maakt niet meer de indruk van dat bezeten jongetje dat simpelweg gelukkig was met een bal aan de voet. Nu moet hij zijn land aanvoeren, onder immense druk, tijdens een voor hem beslissend toernooi in het land dat traditioneel anti-Argentinië is. Ik vraag me dan ook sterk af of dat aanvoerderschap wel zo'n slimme zet was van de bondscoach. Dat hij daarmee de broze banden tussen de vedette en het land versterkt, prima, dat was wel even nodig. Maar je zou nu toch willen dat Messi zich in alle vrijheid op voetbal kan concentreren en de formaliteiten lekker aan een ander over te laten. Vrijheid om wat vaker beslissend te zijn, meer aanwezigheid uit te stralen, zijn collega-aanvallers met scherpe steekballen in kansrijke positie te brengen. Overigens was zijn ene briljante moment in de kwartfinale tegen België ook gelijk einde toernooi voor zijn collega Di Maria: de steekpass van Messi was zo scherp en snel dat de aanvaller subiet een spierscheuring opliep.
Toch is dit beeld van de ietwat slome, afwezige Messi in lijn met het afgelopen seizoen bij Barcelona. Ook daar was hij minder beslissend dan in voorgaande jaren. En aangezien hij altijd speelt (geen trainer die er aan denkt hem niet op te stellen) en elftallen rondom zijn naam en faam worden opgebouwd, is zijn scherpte vaak bepalend voor of het team draait, of niet. Wat betreft zijn vorm bij Barcelona wezen mensen al snel richting het WK; daar zou Lionel zijn krachten voor aan het sparen zijn, daar zou hij laten zien hoe goed hij echt is. Nou, misschien dat dezelfde mensen nu zeggen dat hij zijn krachten tot de halve, of zelfs de hele, finale opspaart. En dat is nou het vervelende voor zijn tegenstanders. Je móet altijd rekening houden met de kleine man uit Rosário. Hij kan elk moment versnellen, elk onbewaakt moment uithalen met dat vinnige linkerbeen van hem, en daarmee beslissend zijn voor de wedstrijd. Daarom gaan we morgen maar eens kijken hoe Oranje dat gevaar gaat aanpakken.


Met dank aan Het Nieuwe Schavot, rubriek van De Volkskrant, voor de inspiratie rond de illustraties.

deel 39: Hoe het WK in Amsterdam begon, en Argentinië in meerdere opzichten verloor.

Montevideo, Uruguay, is een van die namen uit de geschiedenis van het WK die mijn fantasie prikkelde (zie deel 30). Daar lag namelijk het Estadio Centenario, podium voor de allereerste WK-finale ooit. Toen ik er in 1999 was maakte het stadion op mij weinig indruk, vooral veel beton, evenmin als de wedstrijd die avond tussen twee grote teams uit de hoofdstad; ook bikkelhard. Toch is het historische grond, en staat dan ook symbool voor het voetbal van de pampa's, uitvinders van het resultaatvoetbal in optima forma.

Argentijnse keeper Bossio tijdens de Olympische Spelen '28

Toen Engeland, uitvinders en -blinkers in het voetbal, zo rond de jaren twintig van de vorige eeuw geen internationale toernooien speelde, grepen twee landen uit de Rio de la Plata regio de macht: Uruguay en Argentinië. In die jaren bestond er nog geen officieel WK. En hoewel het voetbal ook toen al een haat-liefde verhouding had met de Olympische Spelen, gold het winnen van dat toernooi wel als een de facto wereldkampioenschap. Tijdens de Olympische Spelen van 1928 in Amsterdam waren het Uruguay en Argentinië die het toernooi overheersten. Allereerst knikkerde heersend Olympisch kampioen Uruguay thuisploeg Nederland uit het toernooi, waarna beide landen met korfbaluitslagen (11-2, 6-3, tweemaal 6-1 in de halve finales, dat soort scores) de finale haalden. Uruguay won uiteindelijk, in twee wedstrijden, de titel.

In de marge van de Olympische Spelen dat jaar organiseerde Fifa een troosttoernooi voor de landen die inmiddels uit het Olympisch toernooi lagen, wat gewonnen werd door Nederland. Bovendien vergaderde Fifa over de mogelijkheid om een echt voetbal-WK te organiseren. Door hun Olympische overmacht, plus het feit dat het land 100 jaar onafhankelijkheid vierde, werd het eerste WK van 1930 aan Uruguay toegewezen. In het eigen Centenario Stadion zagen 90.000 uitzinnige mensen dat hun land weer een finale van Argentinië won en werd Uruguay de eerste wereldkampioen. Een deel van het stadion draagt tot op de dag van vandaag de naam van de stad waar het allemaal begon: de zuidelijke tribune heet Tribuna Ámsterdam.

Di Stefano: nooit op een WK

Die verloren finales hebben het imago van het Argentijnse voetbalelftal geen goed gedaan. Het droeg bij aan sociale en politieke onrust mede als gevolg van de beurskrach en crisis van 1929 en in september 1930 beleefde het land haar eerste coupe d'etat van de twintigste eeuw. Dit luidde een lange periode van politieke onrust en militaire inmenging in, die tot in de jaren tachtig zou duren. Qua voetbal bleven ze voor het kleine buurland Uruguay jarenlang losers, maar sowieso is de geschiedenis van Argentinië op het WK is er één van enkele ups, maar meer downs. Ofwel Argentinië deed weer 'ns niet mee, bijvoorbeeld vanwege onmin met Brazilië in 1950, ofwel werd er al snel in het toernooi verloren. Voor de meesten onder ons begint de geschiedenis van het Argentijnse voetbal dan ook pas in 1978, toen ze het WK organiseerden én wonnen door Oranje in de finale te verslaan. Nu moest Argentinië met minimaal vier doelpunten verschil winnen om tot de finale door te dringen. En hoewel Peru een beresterk elftal had won Argentinië met maar liefst 6-0, waardoor een ongeslagen Brazilië alsnog naar huis werd gestuurd. Later zijn vermoedens over omkoping wel bevestigd, maar nooit officieel bewezen. Ook rond finale speelden er allerlei zaken die met sportiviteit weinig te maken hebben. Simpel gesteld was het niet de bedoeling dat Oranje zou winnen en Argentinië haalde alles uit de kast om de Nederlandse spelers te intimideren. Als de beroemdste bal-op-de-paal er wél in gegaan was, zou Oranje het stadion waarschijnlijk niet levend hebben verlaten.
In 1986, met een ontketende Maradona, won Argentinië in Mexico haar tweede WK. Nu is er over dit WK en de manier waarop Argentinië vooral van Engeland won al het nodige gezegd en geschreven. De tweede titel maakte het land in ieder geval in een klap behoren tot de grote voetballanden, en sindsdien worden ze altijd wel gezien als een van de kanshebbers op het WK. Toch moeten we ook vaststellen dat de huidige halve finale plaats pas de eerste is sinds 1990. Het maakt van Argentinië een land dat al lang mee hobbelt, en als de kans zich op de een of andere manier voordoet, door roeien en ruiten gaat om het doel te behalen. Tot nu toe is elke keer een ingeving van Messi voldoende geweest voor winst tijdens dit WK, maar de vraag voor de komende dagen is of dat tegen Oranje ook nog voldoende is.