Deel 3: een lang Spaans seizoen eist z'n tol

13 Juni, dat is de dag dat het gebeuren moet voor Oranje: winnen van Spanje. We zagen in deel 1 van het blog waarom het zo belangrijk is voor overleving in de poule en de kans om ook de achte finales te overleven. Deel 2 liet zien dat topfavorieten vaak problemen hebben met de eerste wedstrijd op een toernooi. Zo zijn er vele redenen. Genoeg voor elke dag eentje, tot aan de dag van de wedstrijd. Vandaag kijken we naar de voorbereiding, het lange seizoen van de Spaanse spelers vergeleken met de rust van Oranje.

Tweeënhalve week geleden speelden Sevilla en Benfica de finale van de Europa League. Verrassend was niet dat Benfica die verloor, immers winnen zij al geen internationale prijs meer sinds de jaren zestig. Ook zal het niet de geschiedenis in gaan als technisch hoogstaande wedstrijd. Wat de finale wel kenmerkte was de fysieke slijtageslag die tot en met penalty's ging. In de slotfase kregen diverse spelers kramp en ze zaten er duidelijk doorheen. Wat ik mij dan ook vooral kan herinneren was de gedachte dat het niet slecht zou uitkomen als ook de finale van de Champions League net zo lang, zwaar en beladen zou zijn. Immers, met twee Madrileense clubs, Atletico en Real, die elkaar tot ver in mei op dat niveau zo’n fysieke inspanning zouden moeten gaan leveren, dat het niet voordelig zou zijn in de voorbereiding op het WK. En jawel, onze hoop werd beantwoord: de wedstrijd ging dankzij een goal in de blessuretijd alsnog naar de verlenging! Het feest van Real ging door tot in de kleine uurtjes; het schijnt dat de spelers rond zes uur ’s morgens in het centrum van Madrid werden ontvangen door een uitzinnige menigte.

Real Madrid was overigens bijzonder gelukkig met de titel, en het zei ze alleszins gegund. Er kwamen zelfs reacties naar buiten dat de tiende Champions League titel meer waard was dan een nieuwe wereldtitel in Brazilië, maar daar zullen de meningen in de Spaanse selectie over verdeeld zijn. Resultaat was in ieder geval wel dat Real dit seizoen iets van 63 wedstrijden heeft gespeeld. Daarbij komen nog minimaal drie interlands voor de WK kwalificatie plus wat vriendschappelijke, dus dan ga je al gauw richting de 70 officiële wedstrijden! Als we bedenken dat de competitie halverwege augustus begon, en de wedstrijden dus in negen en een halve maand, of zo’n 42 weken zijn gespeeld, betekent dat bijna twee per week! En dat geldt dan in iets mindere mate voor Barcelona en Atletico de Madrid, maar dat het lange seizoenen zijn voor de Spaanse spelers, is wel duidelijk.

Overigens is er geen direct significant effect zichtbaar als we de resultaten van bepaalde landen, die dat jaar Europese bekertoernooien op deze Spaanse wijze overheersten, op WKs bezien. Sterker nog, overheersing in Europa op clubniveau betekent vaak ook succes op een eindtoernooi. Maar je maakt mij niet wijs dat als je fysieke staat van Spaanse spelers tijdens de laatste wedstrijden van het seizoen zag (met het meest extreme voorbeeld dat van Diego Costa, die na 7 minuten Champions League finale al geblesseerd uitviel) dat dit een ideale voorbereiding op een WK is. Als we het afzetten tegen Oranje, in trainingskamp bijeen vanaf begin mei, en sindsdien bezig met een perfecte preparatie voor de eerste wedstrijd van het WK, is duidelijk wie er straks het fitst, zowel fysiek als psychisch, aan de wedstrijd begint.

Deel 2: topfavorieten en hun 1ste wedstrijd: geen gelukkig huwelijk

Gisteren, in de eerste aflevering van het blog 'Waarom Oranje van Spanje wint', zagen we wat het belang is om straks op de WK de eerste wedstrijd te winnen. Je neemt een voorsprong op je directe concurrent(en), en, als je het goede begin doorzet, eindig je op de eerste plaats in de poule waardoor je ook verder in het toernooi voordeel hebt. Vandaag kijken we hoe het topfavorieten afgaat in hun eerste wedstrijd.

Wat zaten we er klaar voor in 1990. Titelverdediger Argentinië, met de op dat moment (zeker) beste voetballer ter wereld Maradona, opende het toernooi tegen het onbeduidende Kameroen. Dat moest toch een makkie zijn!? Nou, niet dus, mede dankzij een blunder van de Argentijnse keeper verloor de grote favoriet de wedstrijd. Later in het toernooi maakten ze overigens veel goed en haalden alsnog de finale, maar dit terzijde. En het is echt niet de eerste keer dat een grote favoriet, of zelfs titelverdediger de eerste wedstrijd verliest. Heersend Europees kampioen West-Duitsland verloor in 1982 de eerste match van Algerije (én haalde de finale), Italië in 1994 van Ierland (én haalde de finale), en Frankrijk verloor in 2002 van Senegal (en werd in de poulefase uitgeschakeld, maar dit terzijde). En ja, dan het meest recente voorbeeld. Huizenhoge favoriet, heersend Europees kampioen, van welke de clubs die jaren heersten in de Europa Cups, ja Spanje dus, verloor in 2010 de eerste wedstrijd van Zwitserland! De afloop van het toernooi moge duidelijk zijn; Spanje pakte haar eerste wereldtitel.

Wat is de magie van een eerste wedstrijd? Als we sinds 1982 rekenen (in ieder geval het WK dat ik voor de eerste keer bewust meemaakte) zien we dat de grote favoriet zich vaker wél, dan niet verslikt in de eerste wedstrijd. Alsof zo’n favorietenrol maar moeilijk waar te maken is tegen een relatief mindere tegenstander. Is er sprake van onderschatting? Dat zou je dit keer niet verwachten als we bedenken dat de wedstrijd een reprise is van de finale vier jaar geleden. Maar de namen van veel Oranje-spelers zullen de Spanjaarden weinig zeggen. Nadat Spanje de Europese titel met succes verdedigde (en daarmee de eerste was die dat ooit lukte) en ook bijvoorbeeld op clubniveau leidend is in het internationale voetbal, zullen ze met veel vertrouwen naar Brazilië gaan. Maar als we de geschiedenis laten spreken blijkt juist de eerste wedstrijd vaak een lastige horde. Dat heeft weinig te maken met een favorietenrol, en die kun je daarna nog prima goed maken. Een land als Brazilië doet het bijvoorbeeld wel goed; die hebben sinds 1982 al hun openingswedstrijden gewonnen.
Waar het wel mee te maken heeft? Elk WK kent z'n specifieke kenmerken. Dat ligt aan de sfeer, de velden, de bal. Aan de stand van voetbal zoals dat op de verschillende continenten wordt gespeeld. Blijkbaar kost dat voor elke selectie tijd om zich daar volop op in te stellen, met bijkomend risico dat de eerste pot inderdaad verloren gaat. Spanje zit door haar dominantie op verschillende velden en vlakken in een risicogebied. Ze zullen denken dat de voetbalwereld zich aanpast aan Spanje, terwijl voor de rode furie net zo goed geldt: iedereen begint op nul. Nu is dit niet de enige reden waarom Oranje van Spanje wint. De komende dagen gaan we kijken welke omstandigheden er nog meer in ons voordeel werken.

Deel 1: het belang van winst

Waarom Oranje van Spanje wint

 

Oké, ik geef toe dat het wel een beetje wishful thinking is en met zo’n titel van je blog leg je dus wel geheel vrijwillig je hoofd in de strop. Ik bedoel maar: Spanje is wereldkampioen, heerst in de Europese bekertoernooien, heeft de duurste spelers en ook nog eens een super-spits losgeweekt van directe concurrent Brazilië. Wie durft dan nog te beweren dat Oranje de wedstrijd wint? Maar hé, mysterieuze krachten in de sport[1] zorgen ervoor dat je sowieso altijd een kans maakt in de sport, hoe klein ook. En belangrijker nog, er is een aantal redenen die in het voordeel van Oranje werken. Die gaan we de komende twee weken eens na lopen. Eén per dag en en als we, na lezing van het blog positieve gedachten richting de Oranjebenen van Wes, Pers, en de andere jongens sturen, dan gaat het lukken ook.

Laten we dit eerste blog beginnen te kijken wat nou het belang is om van Spanje te winnen. Als dat er niet is kunnen we ons beter op andere wedstrijden richten, maar in dit geval is het geen overbodige moeite. Ten eerste omdat het de eerste wedstrijd is en je wilt goed beginnen. Goed, in 1988 verloor Oranje de eerste wedstrijd van de Sovjet-Unie, om daarna het toernooi alsnog te winnen. Dit soort scenario's zijn natuurlijk van harte welkom, maar tot het moment dat de goal van Wim Kieft in de 82ste minuut van de derde poulewedstrijd tegen Ierland een plaats in de halve finale veilig stelde, was het al met al een aanslag op onze collectieve zenuwen en daarmee niet voor herhaling vatbaar. Een eerste wedstrijd op een toernooi is belangrijk, dat is nu eenmaal zo. Het zorgt ervoor dat je direct bovenaan de poule staat waardoor de anderen jou moeten inhalen; een gelijkspel in de volgende wedstrijd volstaat om ze achter je te houden. Dit geldt natuurlijk helemaal als je de, op papier althans, sterkste tegenstander als eerste treft. Tegen de ‘mindere’ tegenstanders heb je dan wat minder 'moeten', terwijl zij meer risico zullen willen nemen. Kortom, een scenario dat je van Spanje wint, waarna de tweede wedstrijd, tegen de minst aansprekende tegenstander Australië, ook in winst wordt omgezet is ideaal; met een beetje geluk is plaatsing voor de tweede ronde dan al afgedwongen.

Maar dan nog hoor, de tweede ronde halen is natuurlijk leuk. Maar als we toch aan het dagdromen zijn, waarom dan niet gelijk even gekeken wat daarin mogelijk is? Mocht Oranje de eerste wedstrijd verliezen, dan is normaal gesproken de tweede plaats het hoogst haalbaar. Dan speel je daarna tegen de nummer één van poule A. En die poule bestaat uit Kroatië, Mexico, Kameroen en... Brazilië. Laten we daar niet moeilijk over doen: Brazilië is de grote favoriet, mede dankzij het thuis voordeel, en zal normaal gesproken op de eerste plaats eindigen in hun poule. Nu is de WK-balans van het Nederlands elftal tegen Brazilië positief als we voor het gemak 1998 als gelijkspel aanmerken (verlies was er pas na penalty's), toch zou ik het niet verkeerd vinden als we dit keer de Goddelijke Kanarie (dixit August Willemsen) later tegenkomen. Dus dat betekent maar een ding: eerste worden in de poule, en dus van Spanje winnen! 

Dus, beste mensen, we gaan ervoor. Die Spaanse Armada, la Furia Roja, moet op de knieën! Is dat onmogelijk? De komende twee weken kijken we dagelijks welke factoren in ons voordeel spreken.

---

[1] Dit blog is mede geïnspireerd op het prachtige boek ‘Mysterieuze krachten in de sport’ van Joris van den Bergh, dat voor de eerste keer verscheen in 1941.