deel 46: toernooikoorts (5), de finale

Dat was 'm dan, nu echt; het WK is voorbij, over, finito. De Engelse oud-international en BBC-presentator Gary Lineker zou zeggen dat voetbal een spel is waarbij 22 mannen achter een bal aanrennen en waarbij na 90 minuten de Duitsers winnen. Het werden uiteindelijk 31 dagen puur voetbalplezier, maar de uitkomst was inderdaad dat Duitsland weer wereldkampioen is. Het wordt tijd om er een streep onder te zetten. Dus daarom, nu de toernooikoorts definitief gezakt is, een laatste top 5!

Duitsland is, hoe je het ook went of keert, de terechte kampioen. Waar ze in het begin van het toernooi nog wel wat wisselvallig speelden, groeiden ze later tot grote hoogte met als hoogtepunt de oorwassing die ze thuisland Brazilië in de halve finale bezorgden. Nu kan een te makkelijke halve finale een vervelende voorbereiding zijn voor een finale. Maar, ondanks de fysieke aanslagen van Argentinië, hield de Duitse mannschaft het hoofd koel en sloegen op grandioze wijze toe toen de kans daar was. Misschien niet een wondergoal zoals van Van Persie, of Rodriguez, maar qua belangrijkheid onovertroffen: Götze zette met zijn goal een prachtige punt achter de epiloog van het toernooi.

Messi lijkt het er ook niet helemaal mee eens te zijn.

In de nasleep van de finale besloot het technisch comité van de Fifa dat Messi de beste speler van het toernooi zou zijn. Met dit soort beslissingen laat de Fifa in mijn ogen alleen maar de verdenking op zich dat ze vooral met politiek bezig zijn. Wat hij heeft laten zien dit toernooi is niet meer dan een paar aardige acties, maar hij wist zich op geen enkele manier te onderscheiden. Als hij niet al een van de allerbeste ooit was dankzij zijn prestaties bij Barcelona, had niemand erover nagedacht dat hij de beste van het toernooi zou kunnen zijn. Persoonlijk zou ik Robben kiezen, al is het alleen al omdat hij in alles de tegenhanger was van Messi. Betrokken, vol inzet, beslissend in zijn acties, een ware leider, tot aan het eind van de troostfinale sleurend en sprintend, top fit; nu ik er over nadenk wordt de keuze voor Messi steeds bizarder.

Over Oranje hebben we de afgelopen weken al veel geschreven, toch hoort de nationale trots sowieso in de eind top vijf. Het team heeft zich bewezen als topland in de wereld en heeft, dankzij de vele jonge spelers (de grote meerderheid debuteerde op een eindtoernooi!) een mooie toekomst voor zich. Wie zich de komende jaren gaan opwerpen als vervangers van Van Persie en Robben en dus voor de goals gaan zorgen valt nog te bezien, maar als we de rol van die twee de afgelopen weken goed hebben ingeschat, zullen zij zelf nog wel minimaal een toernooi mee kunnen. Laten we hopen dat ze dan ook hun rol in de coaching van hun opvolgers blijven spelen.

WK 2014 in een symbolisch beeld gevangen.

Wat willen we nog  kwijt over Brazilië. Het team is afgeschminkt en lijkt verder weggedreven van de internationale top dan ooit. Misschien dat een plaats in de halve finale anders doet vermoeden, maar wedstrijden tegen continentale subtoppers als Chili en Colombia in de achtste en kwartfinale werden slechts uiterst moeizaam gewonnen. Tegen het goed georganiseerde voetbal uit Europa werd over twee wedstrijden gerekend met 10-1 verloren. Het betekent niet minder dan dat de Braziliaanse voetbalschool opnieuw moet worden uitgevonden, opgebouwd vanaf de grond. Nu is het land qua structuurveranderingen zo flexibel als een loden deur, dus is het maar helemaal de vraag hoe en door wie dit opgepakt wordt. De enige die de afgelopen tijd met enig visie is gekomen, is Romario. De ondiplomatieke oud-wereldkampioen en politicus heeft de afgelopen tijd weinig vrienden gemaakt met zijn uitspraken, maar mijn zegen heeft hij. Toch verdient Brazilië een plek in deze laatste top vijf. Alle aanloopproblemen en een hopeloos falend nationaal team ten spijt is het een grandioos voetbalfeest geworden en daarom een groots OBRIGADO BRASIL!

Ten slotte heeft dit blog regelmatig stil gestaan bij de tweestrijd om de voetbalhegemonie tussen (Noord-West) Europa en Latijns Amerika. Terwijl ik met mijn hoofd voor Nederland was, voelde ik mijn hart kloppen voor de Zuid Amerikanen. Zij hebben mij de afgelopen 15 jaar liefdevol ontvangen en me laten zien dat dingen ook anders kunnen dan op basis van pure ratio. In ieder geval heeft het me ongelooflijk veel inspiratie gegeven om de afgelopen zes en een halve week dagelijks aan dit blog te werken. Dat Europa wint, is mooi, maar dat het voetbal overwonnen heeft is te danken aan de Latijns Amerikaanse, voetbalgekke geest die over het toernooi heeft gewaakt. Die versmelting van hoofd en hart, van ratio en emotie, is wat mij betreft de ultieme symbiose. Het is een prachtig hoofdstuk geworden in de geschiedenis van het WK. Dit keer niet in stripvorm (zie deel 30), maar levensecht.

deel 45: Oranje wint brons, maar wat brengt de finale?

Van het WK 1998, die ene keer eerder dat Oranje de wedstrijd om de derde plek 'moest' spelen, is me vooral een enorm nikserig gevoel bijgebleven. Zo groot was de teleurstelling van die verloren penalty-serie tegen Brazilië in de halve finales, en zo groot was ook de desinteresse die de spelers van Oranje toen uitstraalden. Gisteravond liet Oranje zien hoe het ook kan. Dankzij hun ongelooflijke goede mentale en fysieke gesteldheid en een instelling om lekker te gaan voetballen werd Brazilië weggespeeld, een medaille gewonnen, en daarmee een mooi afscheidscadeau voor Van Gaal verzorgd. Was het een voorbode voor het triomferende Europese voetbal op Zuid-Amerikaanse grond?

Oranje werd ook wel aan alle kanten uitgenodigd om lekker te voetballen. Eigenlijk bizar hoeveel ruimte Brazilië weggaf achterin. Zo'n David Luiz die graag naar voren rent, maar niemand die zijn positie overneemt, de middenvelders die alleen maar aan aanvallen denken en dan dus niet terug verdedigen, het is vragen om problemen. Maar het opvallende is misschien nog wel meer dat coach Scolari als bondscoach tijdens het gewonnen WK van 2002 juist liet zien dat zijn voetbalvisie begint met een in beton gegoten achterhoede. Maar, of het nu komt doordat het de selectie ontbrak aan goede aanvallers, zoals ze die in 2002 wel hadden met Ronado en Rivaldo, dit keer koos hij voor een tactiek waarin nauwelijks nagedacht leek over de verdediging. Alle spelers mochten aanvallen. Maar as je dat zonder overleg doet, zonder plan of organisatie, is de vergelijking van een kip zonder kop snel gemaakt.
Met een beetje fantasie zou je kunnen zeggen dat hij de omgekeerde weg bewandelde als Van Gaal, die vanuit een puur aanvallende filosofie teruggreep naar meer zekerheid achterin. Het is duidelijk dat Van Gaal deze strijd op alle punten gewonnen heeft. Hij heeft blijk gegeven van een uitstekend inzicht in zijn spelersmateriaal en hoe je daarmee maximaal kunt presteren. Scolari daarentegen heeft helemaal niets toegevoegd aan zijn ploeg vol talent en hen organisatieloos laten aanmodderen. Nog knap dat hij het finaleweekend gehaald heeft. Maar toen hij bij de beste vier stond en de seleção tegenover goedgeorganiseerde, Europese ploegen kwam te staan, bleek hoe hopeloos slecht dit team was voorbereid en werden ze in tactisch opzicht overhoop gespeeld.

En dat is wat er vanavond ook weer kan gebeuren. Duitsland - Argentinië, oftewel Europa tegen Zuid-Amerika, organisatie versus passie. Nu verrast het mij niet dat juist Argentinië van alle latijnse ploegen de finale heeft gehaald. Het team heeft ervaring, talent, en de discipline om, als het moet, 120 minuten lang geconcentreerd te blijven. Dat dit ten koste gaat van creativiteit is jammer, maar Messi heeft nog een wedstrijd over om zijn kunsten te vertonen en zo eeuwige roem te verdienen. Nu wil ik graag even dat  merkwaardige gevoel delen dat mij na de wedstrijd tegen Nederland bekroop. Zo afwezig als de kleine man was, zowel tijdens de wedstrijd, als na afloop, deed me er plots aan denken dat dit wel eens zijn laatste kunstje zou kunnen zijn. Met de tong op de schoenen probeert hij met Argentinië wereldkampieon te worden, om daarna met een gerust hart zijn voetbalschoenen in de wilgen te kunnen hangen. Nogmaals, een raar gevoel en laten we hopen we dat hij zich hoe dan ook opricht en ons nog jaren met zijn talenten zal vermaken.
Nu staan Messi c.s. wel tegenover een formidabele tegenstander. Naast Oranje heeft Duitsland laten zien dat zij het best georganiseerde elftal zijn, maar ook nog eens meer ervaring en meer talent te hebben in hun selectie. Achterin was ik niet zo onder de indruk van het duo Mertesacker-Boateng, maar met Hummels staat dat al beter. Wat blijft staan is de kwaliteit van hun voorhoede, die dit WK eigenlijk al bij het middenveld begint en zo nodig met invallers nog kan wijzigen zonder aan kwaliteit in te leveren. Ze kunnen op het juiste moment versnellen, hebben bovendien allemaal de technische bagage om een snelle combinatie uit te voeren. Dat was in hun eerste wedstrijd (4-0 tegen Portugal) én hun laatste (de halve finale tegen Brazilië) ongelooflijk succesvol, maar tegen andere tegenstanders tussendoor ook wel eens wat minder vanzelfsprekend. Hier komt dus de discipline van Argentinië om de hoek kijken. Vooropgesteld dat zij geen open huis zullen houden als Brazilië deed, zal Duitsland wel eens tegen een hoop taaiheid op kunnen lopen. Wat dat betreft is een mega uitslag in de halve finale een lastige voorbereiding voor een finale. Je wordt hoe dan ook de favoriet, wat niet altijd prettig is, en je tegenstander zal er alles aan doen om eenzelfde afstraffing te voorkomen. Als dit keer de combinaties niet lopen, kan er twijfel in de benen sluipen. Vertrouwen en geduld zijn dan sleutelwoorden.

Het Maracanã, in 1950 het decor voor een legendarische finale.

Het zal vanavond de derde keer zijn dat Argentinië en Duitsland elkaar treffen in een WK-finale. De eerste, 1986 Mexico, werd 3-2 voor de Argentijnen. In 1990 na een beslissende penalty 1-0 voor Duitsland. Zeker die laatste wedstrijd is, waarschijnlijk, de meest vervelende wedstrijd ooit. Als ik mij niet vergis was er in totaal een schot op doel, en dat zou nog best wel eens die penalty kunnen zijn. En met alle hoop op een fris Duitsland tegen een gedegen Argentinië-met-Messi, is dat dan ook geen garantie op een leuke finale: in 1990 speelde ten slotte ook ene Maradona mee. En de belangen zijn vaak ook te groot voor een leuke pot voetbal. Dat was gisteren ook te zien aan Oranje; nu de grootste druk eraf was, speelden veel spelers vrijer dan daarvoor. De enige hoop voor vanavond, voor de min of meer neutrale toeschouwer dan toch, is op een snelle goal van Duitsland, waardoor Argentinië moet komen en Duitsland gebruik kan gaan maken van de ruimte die daarmee ontstaat. Laten we hopen op een leuke finale, en stiekem dromen van een legendarische; het Maracanã stadion in Rio de Janeiro, decor voor de finale vanavond, heeft dat als historische voetbalgrond eigenlijk wel een beetje verdiend nu de thuisploeg heeft nagelaten voor die legendevorming te zorgen.

deel 34: toernooikoorts (4)

Phew, dat waren nog eens zenuwslopende sessies. Van de 8 achtste finales gingen er maar liefst vijf naar verlenging. Het leek wel alsof het proces dat we eerder benoemden over de eerste wedstrijdronde in de groepsfase, waarin de ploegen er alles aan doen om niet met een nederlaag te beginnen, weer opnieuw begint. De toernooikoorts slaat toe, iedereen wil bij de beste acht van de wereld horen. Maar wat was het genieten, met zo'n oplopende spanning, veel doelpunten aan het eind van de reguliere speeltijd, of de verlenging en twee penaltyseries. Hoogste tijd voor een top 5je!

Om te beginnen een opmerkelijke noviteit uit het Duitse kamp. Eerder in het blog hebben we al gesproken over het uiterst verdedigende catenaccio voetbal, wat grofweg betekent dat je met vijf verdedigers speelt én een speler daar nog achter, een libero (die heeft ook aanvallende pretenties) of ausputzer (een vrije verdediger) genoemd. Nu is deze positie eigenlijk in onbruik geraakt, ook omdat je daarmee de buitenspelval opheft. Maar Duitsland introduceert dit WK de neo-ausputzer. Wanneer Duitsland aanvalt staat keeper Manuel Neuer een meter of 20 tot 30 voor zijn doel en functioneert daardoor als laatste man die achter de verdediging doorkomende ballen opruimt. In hun achtste finale verdedigde hij op de manier minstens 10 keer diepe ballen van Algerije. Natuurlijk, het is een risicovolle manier van spelen, maar dat hoort dan wel weer bij dit open WK.

Wat waren ze er dichtbij. In de eindfase van de verlenging, tegen een favoriete tegenstander waren verschillende ploegen op centimeters van een grote verrassing. Zo schoot Chili keihard tegen de lat van Brazilië, kopte Zwitserland tegen de paal waardoor Argentinië aan penalty's ontkwam. Ook de USA en Algerije leken de in de verlenging opgelopen achterstand van 2-0 nog in te gaan lopen. Prachtige, dramatische ontknopingen alom, die schitterende affiches voor de kwart finales opleveren. Grootste verrassing daarin is Costa Rica, maar zoals België gisteren de USA van het veld blies (maar wel erg laat de score opende) was ook verrassend. Kijken of ze dat nog een keer kunnen tegen Messi en co. Overigens is 'verrassing' relatief in dit geval; alle kwartfinalisten waren winnaars van hun groep!

Als we de achtste finales dan toch nog eens de revue laten passeren is er eigenlijk maar één ploeg die overtuigend en goed gewonnen heeft, en dat is Colombia. Zij maakte de meeste indruk door zonder noemenswaardige problemen van Uruguay te winnen. Nu hadden we al geconcludeerd dat Luis Suarez het eigen land de das om had gedaan door zijn legendarisch stomme bijtactie, en dat Uruguay zonder hem een stilstaand voetballende ploeg was. Maar ze kwamen er inderdaad niet aan te pas. Colombia speelde het prima uit en heeft voorin een enorme klasbak staan in de persoon van James Rodriguez die met twee wereldgoals het vonnis velde. De eerste maakte hij helemaal zelf door op een meter of 20 voor de goal een boogbal van achteren op de borst te controleren en in één beweging de bal richting doel te slingeren. De bal plofte onderkant lat binnen. Ongetwijfeld de mooiste goal van de achtste finales. Brazilië gaat het heel, heel lastig krijgen met deze soepel voetballende ploeg.

Hitzfeld als speler van FC Basel

Ver voor het WK kondigde hij al aan dat dit zijn laatste kunstje zou worden en de Zwitserse coach Ottmar Hitzfeld kan door het verlies tegen Argentinië gisteren met een welverdiend pensioen. Hitzfeld heeft zijn spelers- en trainersloopbaan altijd verdeeld tussen Duitsland en Zwitserland. Hij won veel prijzen, waaronder twee Champions Leagues en was succesvol als bondscoach van Zwitserland door twee eindrondes van WKs te halen. Hij won daarin de eerste keer van Spanje, en de tweede keer tot in de kwartfinale reikte. Ik wil hem graag opnemen in een top 5, vanwege de rust en bescheidenheid die hij altijd uitstraalde. Every inch a gentleman, een sieraad voor het voetbal. Dat gisteren, vlak voor de wedstrijd, zijn broer overleed werpt een schaduw over zijn afscheid en dat is jammer.


Nou hebben we de laatste toernooikoorts geconcludeerd dat knipogen onschuldig is, totdat het tegendeel is bewezen, komt nu de Kameroense voetbalbond met de aankondiging van een onderzoek naar vermeende match fixing! Dus daarom toch maar weer even aandacht voor de knipoog-kameroener; er zou inderdaad zijn betaald aan Kameroense spelers om, bijvoorbeeld, in de eerste helft een rode kaart te pakken. Nu heb ik de 4-0 tegen Kroatië al eerder twijfelachtig genoemd en de hoop uit gesproken dat het een reguliere, terechte overwinning van Kroatië zou zijn. Maar als dit niet het geval zou zijn, mag zo'n ploeg wat mij betreft de komende tien jaar worden geschorst. Als je het podium van het WK voor dit soort dingen misbruikt hoor je er niet thuis.