deel 46: toernooikoorts (5), de finale

Dat was 'm dan, nu echt; het WK is voorbij, over, finito. De Engelse oud-international en BBC-presentator Gary Lineker zou zeggen dat voetbal een spel is waarbij 22 mannen achter een bal aanrennen en waarbij na 90 minuten de Duitsers winnen. Het werden uiteindelijk 31 dagen puur voetbalplezier, maar de uitkomst was inderdaad dat Duitsland weer wereldkampioen is. Het wordt tijd om er een streep onder te zetten. Dus daarom, nu de toernooikoorts definitief gezakt is, een laatste top 5!

Duitsland is, hoe je het ook went of keert, de terechte kampioen. Waar ze in het begin van het toernooi nog wel wat wisselvallig speelden, groeiden ze later tot grote hoogte met als hoogtepunt de oorwassing die ze thuisland Brazilië in de halve finale bezorgden. Nu kan een te makkelijke halve finale een vervelende voorbereiding zijn voor een finale. Maar, ondanks de fysieke aanslagen van Argentinië, hield de Duitse mannschaft het hoofd koel en sloegen op grandioze wijze toe toen de kans daar was. Misschien niet een wondergoal zoals van Van Persie, of Rodriguez, maar qua belangrijkheid onovertroffen: Götze zette met zijn goal een prachtige punt achter de epiloog van het toernooi.

Messi lijkt het er ook niet helemaal mee eens te zijn.

In de nasleep van de finale besloot het technisch comité van de Fifa dat Messi de beste speler van het toernooi zou zijn. Met dit soort beslissingen laat de Fifa in mijn ogen alleen maar de verdenking op zich dat ze vooral met politiek bezig zijn. Wat hij heeft laten zien dit toernooi is niet meer dan een paar aardige acties, maar hij wist zich op geen enkele manier te onderscheiden. Als hij niet al een van de allerbeste ooit was dankzij zijn prestaties bij Barcelona, had niemand erover nagedacht dat hij de beste van het toernooi zou kunnen zijn. Persoonlijk zou ik Robben kiezen, al is het alleen al omdat hij in alles de tegenhanger was van Messi. Betrokken, vol inzet, beslissend in zijn acties, een ware leider, tot aan het eind van de troostfinale sleurend en sprintend, top fit; nu ik er over nadenk wordt de keuze voor Messi steeds bizarder.

Over Oranje hebben we de afgelopen weken al veel geschreven, toch hoort de nationale trots sowieso in de eind top vijf. Het team heeft zich bewezen als topland in de wereld en heeft, dankzij de vele jonge spelers (de grote meerderheid debuteerde op een eindtoernooi!) een mooie toekomst voor zich. Wie zich de komende jaren gaan opwerpen als vervangers van Van Persie en Robben en dus voor de goals gaan zorgen valt nog te bezien, maar als we de rol van die twee de afgelopen weken goed hebben ingeschat, zullen zij zelf nog wel minimaal een toernooi mee kunnen. Laten we hopen dat ze dan ook hun rol in de coaching van hun opvolgers blijven spelen.

WK 2014 in een symbolisch beeld gevangen.

Wat willen we nog  kwijt over Brazilië. Het team is afgeschminkt en lijkt verder weggedreven van de internationale top dan ooit. Misschien dat een plaats in de halve finale anders doet vermoeden, maar wedstrijden tegen continentale subtoppers als Chili en Colombia in de achtste en kwartfinale werden slechts uiterst moeizaam gewonnen. Tegen het goed georganiseerde voetbal uit Europa werd over twee wedstrijden gerekend met 10-1 verloren. Het betekent niet minder dan dat de Braziliaanse voetbalschool opnieuw moet worden uitgevonden, opgebouwd vanaf de grond. Nu is het land qua structuurveranderingen zo flexibel als een loden deur, dus is het maar helemaal de vraag hoe en door wie dit opgepakt wordt. De enige die de afgelopen tijd met enig visie is gekomen, is Romario. De ondiplomatieke oud-wereldkampioen en politicus heeft de afgelopen tijd weinig vrienden gemaakt met zijn uitspraken, maar mijn zegen heeft hij. Toch verdient Brazilië een plek in deze laatste top vijf. Alle aanloopproblemen en een hopeloos falend nationaal team ten spijt is het een grandioos voetbalfeest geworden en daarom een groots OBRIGADO BRASIL!

Ten slotte heeft dit blog regelmatig stil gestaan bij de tweestrijd om de voetbalhegemonie tussen (Noord-West) Europa en Latijns Amerika. Terwijl ik met mijn hoofd voor Nederland was, voelde ik mijn hart kloppen voor de Zuid Amerikanen. Zij hebben mij de afgelopen 15 jaar liefdevol ontvangen en me laten zien dat dingen ook anders kunnen dan op basis van pure ratio. In ieder geval heeft het me ongelooflijk veel inspiratie gegeven om de afgelopen zes en een halve week dagelijks aan dit blog te werken. Dat Europa wint, is mooi, maar dat het voetbal overwonnen heeft is te danken aan de Latijns Amerikaanse, voetbalgekke geest die over het toernooi heeft gewaakt. Die versmelting van hoofd en hart, van ratio en emotie, is wat mij betreft de ultieme symbiose. Het is een prachtig hoofdstuk geworden in de geschiedenis van het WK. Dit keer niet in stripvorm (zie deel 30), maar levensecht.

deel 24: tactiek tegen het Chileense loopgevaar

Voorafgaand aan het WK werd er in Nederland bedenkelijk gekeken naar de loting van Oranje. Als de openingswedstrijd tegen Spanje verloren zou gaan, dan speel je een moetje tegen taaie Australiërs om de hoop levend te houden, en dan de laatste wedstrijd waar plaatsing voor de volgende ronde op het spel staat. Chili, frisse, snelle ploeg is dan natuurlijk geen ideale tegenstander. Hoe anders kan het lopen; beide ploegen zijn al lang en breed in de achtste finales! Als je in een toernooi zit zou het goed zijn als je de scherpte van eerdere wedstrijden meeneemt, maar dit keer lijkt het vooral een perfect affiche voor een leuke pot tegen een leuke ploeg waarbij je gedwongen bent om op twee belangrijke posities wijzigingen in de ploeg door te voeren.

Veel, zo niet alles wat we tot nu toe in dit blog hebben gezegd over het Spaanse elftal, geldt niet voor Chili. De spelers van Chili zijn bijna allemaal keurig tussen de 25 en 30, hebben 30-plus interlands achter hun naam staan. Geen belachelijk lang seizoen, en de ploeg leidt al helemaal niet aan misplaatste onderschatting van tegenstanders. Ze hebben trouwens wel een angstgegner, maar daarover morgen meer. Chili is gewoon een lekker voetballende ploeg zonder vedette die zichzelf o zo belangrijk vindt. De centrale as waarop La Roja is gebouwd zijn de twee dravers centraal op het middenveld: Diaz en Aranguiz. Zij zijn allebei in staat om meer dan 12 kilometer te lopen in een wedstrijd (iets dat we op het WK zelden zien) en zijn verantwoordelijk voor de aanvoer van de buitenspelers van Chili. Tot nu toe zijn de doelpunten van Chili uit uitgespeelde combinaties gevallen, die opvallend vaak vanaf hun rechterkant komen. Daar staat dan ook een van de weinige Chilenen die bij een grote Europese club speelt, Alexis Sanchez. Van de andere grote naam, Vidal, is het maar helemaal de vraag of hij speelt in verband met een blessure. Dat geldt overigens ook voor de eerder genoemde hardloper Aranguiz.

Vraag is dan wat Oranje tegenover dit Chileense loopgeweld kan zetten. Wat betreft die twee middenvelders zie ik dat met De Jong en De Guzman met vertrouwen tegemoet. Tegen Australië hebben we van te voren het gevaar over onze linkerkant gezien, waar hun snelste middenvelder de aanvoer richting kopsterke spits verzorgde. Prompt bleek hun eerste goal precies zo tot stand te komen. Daarom ook dit keer aandacht voor Blind, die dit keer niet kan rekenen op de back-up van de geblesseerde Martins Indi, links in het centrum van de verdediging. Er is geopperd dat hij vervangen kan worden door Veltman, maar die is wel rechtsbenig en niet gewend op die plek. Best kans dat Van Gaal daarom voor Kongolo kiest. Zo mogelijk nog minder ervaren dan Veltman, met slechts 26

Veel zal weer afhangen of Blind het gevaar over links beteugelt

wedstrijden in het eerste van Feyenoord, maar als Van Gaal hem meeneemt naar Brazilië zegt hij daarmee feitelijk dat hij goed genoeg moet zijn voor dit niveau. Met de constatering dat Chili's snelste en beste man over onze linkerkant aanvalt, zie ik dit toch wel als zwakke plek bij Oranje.
Aanvallend zullen we het dit keer moeten doen zonder Van Persie. Dat is jammer, sowieso, we missen een stuk scherpte voor de goal. Ik verwacht dat Van Gaal kiest voor Lens in zijn plaats en Depay achter de hand houdt voor eventueel noodzakelijke invalbeurten.

Over de kwalificaties voor dit WK gesproken, het is leuk om te zien dat beide ploegen daarin tot de meest scorende behoren. Daarbij komt dat Chili ook weer de meeste doelpunten tegen kreeg in de Zuid Amerika poule, vooral in uitwedstrijden. In de vier wedstrijden van Oranje en Chili op dit WK zijn al 17 goals gevallen, dus zou je op basis hiervan misschien verwachten dat er ook nu weer veel doelpunten zullen vallen. Rekening houdend met de fase van het toernooi en het feit dat beide ploegen al geplaatst zijn voor de achtste finales, verwacht ik echter geen monsterscore, eerder een everybody happy gelijkspelletje.

deel 16: Oranje zet de standaard en wie had dat gedacht?

Toegegeven, het was een ingeving. Twee weken voor een belangrijke wedstrijd gaan roepen dat je zult winnen, en dat je een dagelijkse reden gaat bloggen over hoe dat dan wel niet tot stand gaat komen. Want je kunt iets wel ontzettend graag willen; dat wil natuurlijk nog niet zeggen dat het ook gebeurt, pure kansberekening daargelaten. Inspiratie om toch door te gaan haalde ik op dat moment uit het legendarische boek Mysterieuze krachten in de sport van Joris van den Bergh. Dit boek is oorspronkelijk uit 1941 en vertelt niet dat je moet geloven in kansen of cijfers, maar veel meer hoe je met een fysieke en mentale voorbereiding, concentratie en inzet de omstandigheden kunt creëren waardoor je kansen toenemen. Wie had gedacht dat we nu, twee weken na dat begin en de dag na de wedstrijd, moeten concluderen dat ik zelfs nog te bescheiden ben geweest?

De Spaanse spelers gaven elkaar obligaat wat high fives en aaiden even over elkaars bolletjes. De penalty was gegeven, de 1-0 binnen; zo werd het internationale voetbal de laatste jaren gespeeld. Nu was het alleen nog even een kwestie van uitspelen: de voetbalwereld was gekleurd in rode logica. Wel even een tegenvaller dat die 2-0 niet viel, maar wat gaf het. Die Nederlandse spits stond toch elke keer buitenspel en die Oranje-jongens achterin konden het tempo niet helemaal aan. Echt veel te vrezen hadden ze niet, dachten ze.

Het was een echie, die goal van Van Persie, zo uit de jongensboeken van de Hollandse School. De voorzet van Blind was bijna een kopie van die van Arnold Mühren, finale 1988, maar dan strakker, zoals dat in het moderne voetbal hoort. Maar ook zo'n heerlijke inswinger vanuit het middenveld. De kopbal van Van Persie, zo mooi getimed, zo beheerst, zo technisch; echt een ouderwetse Bep Bakhuys. Een techniek waarbij de speler naar voren duikend de bal in het doel kopt, inclusief buikschuiver. Die van Van Persie was dan weer hoger, sneller uitgevoerd dan die van Bep, of Ruud Geels, die dat ook kon. Het is wel het type doelpunt waarmee je laat zien dat je er 100% voor gaat. En dat vlak voor rust, een ideaal moment waarbij je de tegenstander genadeloos laat zien dat deze wedstrijd nog niet gespeeld is. En Spanje? Die wist niet wat het overkwam.

De buikschuiver hoort erbij: Bep Bakhuys in actie.

De tweede helft was wat mij betreft helemaal Robben's Revanche. De manier waarop hij de 2-1 maakte, de bal aan een touwtje, à la Bergkamp 1998. En ook weer na zo'n prachtige voorzet vanaf links van Blind. Of de 5-1, waarbij hij gouwe ouwe Ramos eruit sprintte met de bal aan de voet en señor, of moeten we zeggen senior, Casillas eruit kapte; alles was goed, klaar met 2010. Dit is 2014, dit is Oranje en wij zetten de toon voor dit WK. Dit is de standaard waarop de komende wereldkampioen minimaal moet spelen. Zo fit, zo’n focus. Zeker weten dat Felipão, coach van Brazilië, zich achter de oren heeft gekrabd, maar ook gewoon genoten heeft. Als dit het niveau is waarop het WK 2014 wordt bestreden, dan wordt het een prachtig toernooi.

Zullen we zeggen, tot de volgende blog?!

Deel 9: De Vrij en Vlaar stoppen het Spaanse gevaar

Het vertrouwde Barcelona systeem, waarin feitelijk zonder spits wordt aangetreden, maar snelle mannetjes rond de zestien combineren totdat er een vrij voor de keeper komt, heeft een nadeel. Er staat niemand voorin wiens eerste en voornaamste taak en talent is om doelpunten te maken. Toch heeft Spanje een gevaar uit onverdachte hoek, die ook voor doelpunten zorgt. Gelukkig hebben wij een centraal verdedigingsduo die dat gevaar kan naturaliseren. Sterker nog, dit 'gevaar' kan wel eens doorslaggevend worden in de winst voor Oranje.

Eind mei won hij eindelijk zijn Champions League en vervolmaakte daarmee zo zijn indrukwekkende prijzenkast. Na drie landskampioenschappen, een wereldtitel en twee Europese kampieonschappen was deze bovendien extra speciaal voor Sergio Ramos, omdat hij dit keer beslissende was in de halve én hele finale. In de halve finale tegen Bayern Múnchen was de terugwedstrijd nog spannend. Real Madrid had de thuiswedstrijd weliswaar al gewonnen, maar de 1-0 uitslag was wel erg krap en Bayern zou nog veel kansen hebben om dit recht te zetten. Maar, Ramos maakte in de eerste helft twee goals uit standaardsituaties en het duel was gespeeld. In de finale was zijn inbreng helemaal extreem. Ver in de blessuretijd maakte zijn krachtige, perfect getimede, kopbal de stand gelijk. Atletico was gebroken, Real liep daarna uit naar 4-1, en Ramos had zijn 1ste Champions League titel.

Sowieso is Ramos een man van de cijfers. Naast het aantal van 36 doelpunten in de Spaanse Primera Division (een gemiddelde van meer dan één op tien wedstrijden), wat veel is voor een verdediger, is hij ook recordhouder kaarten krijgen. In totaal heeft hij 19 rode kaarten, en 109 gele kaarten gekregen. Beetje bizar natuurlijk, en daar ligt ook zijn zwakte: er brandt wel eens een stopje bij hem door. Hij is altijd bij opstootjes betrokken en zal altijd verhaal halen. Kortom, een man om strak in de gaten te houden aanstaande vrijdag. Ik stel voor om twee verdedigers op Ramos te zetten bij corners en vrije trappen: De Vrij en Vlaar. En laat Van Persie al zijn ervaring gebruiken om zich niet te laten provoceren; sterker nog, als Oranje de Spaanse Furie ontregelt, zal de frustratie bij Ramos dusdanig oplopen dat hij kaart(en) gaat pakken en daarmee Oranje in de kaart speelt.

Duidelijk: met Ramos in het veld gebeurt er altijd wat. Dus hou je hoofd koel, hou 'm in de gaten. Ramos is beslissend in wedstrijden, maar dat kan ook in jou voordeel zijn: Oranje wint de wedstrijd.

Deel 8: Robben's Revanche

Je kunt over voetbal filosoferen wat je wilt, maar eigenlijk is het heel simpel: wie de meeste doelpunten maakt, wint de wedstrijd. Dus als je een topper in je team hebt als Robben, die altijd goed is voor minimaal 3 kansen per wedstrijd, dan maak je veel kans om de wedstrijd te winnen. Nu is Robben's verhaal wat dat betreft wel apart. Hij dreigde toch een beetje een loser te worden, maar heeft zich grandioos herpakt.

Elke speler uit de finale van 2010 zal er zo z'n eigen herinneringen aan hebben. Heijtinga het moment dat hij uit het veld wordt gestuurd, Edson Braafheid die zich afvroeg hoe hij daar nou weer terecht kwam, Van de Vaart die invalt, z'n man uit het oog verliest en diezelfde speler de winnende goal ziet maken... maar Robben zal 's nachts nog wel eens wakker zijn geschrokken van het moment dat hij de bal krijgt en alleen op de keeper afgaat. De afloop van de actie weten we, laten we het maar de teen van Casillas noemen; na de paal van Rensenbrink een net-niet moment in de geschiedenis van Oranje. Dat is wel vaker het geval geweest voor Robben. Z'n talenten waren algemeen erkend, maar in de perioden bij Chelsea en Real Madrid waren blessures en vermeende schwalbes er de oorzaak van dat hij nooit helemaal voor vol werd aangezien. Het leek soms wel alsof de successen van die clubs, vooral Chelsea, een beetje langs Robben heen werden gevierd. De afgelopen jaren lijkt het echter wel alsof Robben een gedaanteverwisseling heeft ondergaan. Zowel fysiek, as mentaal.

Het was ooit zo'n iel mannetje, zoals hij bij FC Groningen debuteerde, 16 was hij pas. Mager, dunne beentjes, geen wonder dat hij in het topvoetbal met regelmaat geblesseerd was. Nu is hij nog steeds afgetraind, maar heeft hij onder begeleiding van Bayern's medische en technische staf heel veel werk geleverd om fysiek sterker te worden. Dit seizoen heeft hij dan ook iets van 45 wedstrijden gespeeld en 22 doelpunten gemaakt, maar hij oogt nog steeds zo fris als een hoentje. Maar nog belangrijker is zijn mentale staat. Die gemiste kans in de finale van het WK, de gemiste penalty in de finale van de Champions League tegen Chelsea, dat zijn momenten die tellen. Ik vermoed dat Arjen wel even een paar sessies sportpsychologie heeft genomen. Zo vind ik het heel opvallend hoe ontzettend positief en bijna kinderlijk blij hij is, ook als het resultaat eens een keer tegenvalt. Hij lacht zijn tanden bloot en zegt dat er dan maar harder getraind moet worden, en straalt daarbij uit alsof hij graag nu direct naar het trainingsveld zou rennen.

Zoals gezegd heeft Robben de afgelopen jaren in de twee grootste finales opgelegde kansen gemist, en de finales verloren. Niet alleen heeft hij zich daar fantastisch van hersteld, hij is ook bezig om die geesten uit het verleden te verjagen door sportieve revanche te nemen. In de finale van de Champions League 2012-2013 scoorde hij in de laatste minuut de beslissende, en prachtige goal. Nu staat alleen nog díe finale, met díe kans tegen Spanje uit 2010 open om te vereffenen. Robben, dit is je kans jongen, creëer die kans zoals alleen jij dat kan met de bal aan een touwtje aan je linkervoet. Krul 'm om Casillas heen in de bovenhoek. Maak de goal, beslis de wedstrijd. Je maakt op je zesde (!) eindtoernooi kans om een legende te worden. Niet alleen qua sportieve prestatie voor je team, maar ook mentaal kun je laten zien dat je tot de allergrootsten behoord.

Deel 7: sorry, maar we hebben al een angstgegner!

Spanje won de laatste vier wedstrijden op weg naar haar eerste wereldtitel allemaal met 1-0. En hoe Oranje ook bikkelde in de finale, uiteindelijk stond er toch weer 1-0 op het bord. Nu hebben we vier jaar kunnen herstellen van deze aanslag op onze zenuwen en weer helemaal fris kunnen worden voor het volgende wedstrijd op een WK; spelen we weer tegen die Iberiërs! Als we nu eenzelfde scenario zouden meemaken, met zo’n lullig goaltje, terwijl je minimaal even goed was, zou wel eens een klein nationaal traumaatje op kunnen leveren. Gaat dus niet gebeuren. We hebben al een angstgegner: hun buren!

Ja, ze bestaan: angstgegners. Die tegenstander die je op de een of andere manier met angst en beven tegemoet ziet. Die je ooit op zo’n manier gepakt heeft, en waarschijnlijk een gemene manier, dat je dat niet meer vergeet. En de eerst volgende keer, toen je dacht diegene eens even dubbel en dwars terug te gaan betalen, flikten ze je weer. Duitsland had het kunnen worden voor Oranje, als we, na de finale van 1974, de eerst volgende belangrijke wedstrijd er weer in zouden tuinen. Gelukkig bespaarde Marco van Basten ons die last op de schouder door in de 88ste minuut de winnende goal te maken, in 1988. Toch heeft Oranje natuurlijk wel zo’n opponent...

Verrassend genoeg speelt Oranje pas sinds de jaren negentig wedstrijden tegen Portugal. In die begin periode werd ook een keer gewonnen, maar nadien is de balans ronduit bedroevend: vier keer gelijk, zeven keer verloren. We herinneren ons de uitwedstrijd in de WK kwalificatie onder van Gaal in 2001. Twee nul voor, en alsnog in de laatste minuut een, overigens volkomen terechte, penalty tegen krijgen. Figo maakte 2-2. Aangezien de thuiswedstrijd 2-0 verloren ging was dit de directe aanleiding dat Oranje zich niet plaatste voor de WK en dat Van Gaal opstapte. Overigens kunnen we nu ook wel tevreden zijn, omdat Van Gaal nu bondscoach is geworden juist omdat hij een keer een groot eindtoernooi wilde meemaken, maar dit terzijde. Later speelde Oranje nog regelmatig tegen Portugal en echt altijd irritant, altijd kaarten aansmeren,  en, nog belangrijker, altijd winnen. Dus daarom nog maar even een positieve noot: dit keer zullen we Portugal op z’n vroegst in de halve finale tegenkomen, maar de enige manier om van een angstgegner tegen te komen is om hem op een zo belangrijk mogelijk moment alsnog te verslaan. Dus ik zou het helemaal niet erg vinden als we de finale tegen hen spelen. Maar ook dit is slechts een terzijde: de eerste wedstrijd, die telt de komende week! En dus concluderen we dat iedereen een angstgegner heeft, maar dat er maar één van kan zijn. Zelden blij geweest met Portugal, maar komt dat nu even goed uit...