In het Braziliaans-portugese voetbaljargon is er een uitdrukking dat een overwinning, die na achterstand alsnog wordt behaald extra cachet geeft: jogo de virada, oftewel omgedraaide wedstrijd. Wat Oranje tot nu toe laat zien, en gisteravond tegen Mexico in extremis, is omgedraaid, ondersteboven en binnenstebuiten. Na een tegenvallende eerste helft met een defensieve tactiek, een stormachtige tweede, vol op de aanval. En met een prachtig resultaat tot gevolg!
Wat was het smullen, dat laatste half uur. Na de Mexicaanse goal leek het wel alsof de remmen bij Oranje eindelijk los mochten. De druk op het Mexicaanse doel bleef maar groeien, en hoewel het tergend lang duurde, vielen de doelpunten alsnog en niet onverdiend. Je kunt je afvragen waarom niet eerder in die aanvallende modus gespeeld werd. Toen de eerste helft tegen Spanje ook niet leek te brengen wat Van Gaal verwachtte stond hij klaar om over te schakelen op een aanvallender systeem. Ook tegen Australië was er die omzetting, pas toen het nodig was. Nu begrijp ik het van gisteravond beter dan in die eerdere wedstrijden. Gezien de hitte die in de bakoven van Fortaleza heerste kun je aanvallend voetbal niet 90 minuten volhouden. En zoals we gisteren bespraken was het onderdeel van de tactiek om later in de wedstrijd te profiteren van ruimte die Mexico dan zou geven, dan wel dat Oranje dan nog de energie en concentratie zou hebben indien noodzakelijk, om alsnog vol op de aanval te spelen. Bovendien luidt een bekend sportgezegde dat de winnende coach altijd gelijk heeft.
Inmiddels begint er een opvallend patroon te ontstaan: in elke wedstrijd tot nu toe is de tweede helft een stuk beter dan de eerste. Ga maar na. De vier wedstrijden tot nu toe kennen tot de rust een gelijkspel (twee keer 0-0, twee keer 1-1), en wint Oranje vier keer de tweede helft (doelsaldo: 10 voor, 2 tegen). Je zou kunnen zeggen dat het hoort bij de gekozen speelwijze. Je laat de tegenstander uitrazen, zonder dat je zelf te veel energie hebt gestopt in het proberen te domineren van het spel. Als de tegenstander na een uurtje nog niet op voorsprong staat, en dus meer risico moet gaan nemen, maak je gebruik van de ruimte die voorin ligt. Oranje heeft killers voorin lopen, en anders op de bank zitten, om dat karweitje te klaren. Maar wanneer de tegenstander op voorsprong is gekomen en dus een meer verdedigende houding aan zal nemen, zet Van Gaal, één, twee aanvallers erbij om meer op de helft van de tegenstander te spelen en in de 16-meter te komen.
Tot nu toe werkt dat dus voortreffelijk. Elke tweede helft tot nu toe is beter dan de eerste, en elke keer maken we minimaal een goal meer dan de tegenstander. Het is ook de derde keer achter elkaar dat invallers betrokken zijn bij, of zelfs direct verantwoordelijk zijn voor, de winnende goal. Dat daaruit zou blijken dat Van Gaal zijn edele delen van goud zouden zijn is een verklaring, dat het aan zijn prima coaching ligt is een andere. Tegen Chili was het wisselen van Sneijder voor een krachtmens als Fer een sterke zet, nu was het wisselen van Van Persie zo'n gouden greep. Daarbij moeten we wel bedenken dat een gemiddelde coach het niet in zijn hoofd zal halen om een van zijn sterren van het veld te halen bij een achterstand. Maar Van Gaal is nooit gemiddeld geweest. Hij weet dat hij geen selectie vol voetbaltoppers heeft en op bepaalde posities zoekt hij nog steeds naar de juist opstelling, maar hij haalt er het maximale uit. Zijn tactische omzettingen zijn fris, onverwacht voor de tegenstander, en daardoor regelmatig beslissend.
Zijn fitte groep is in staat om uit te voeren wat hij vraagt, kortom, Van Gaal zit lekker in het toernooi en heeft dat heerlijke gevoel van controle. Ik denk dan ook dat heel Oranje de volgende wedstrijd met vertrouwen tegemoet ziet.
Mag ik dan nog even aandacht voor mijn
man of the match. Niet vanwege een beslissende goal of actie, maar wat Dirk Kuijt gisteren in zijn honderdste interland liet zien getuigd van enorm veel fysieke en mentale kracht, gekoppeld aan ervaring en spelinzicht. Begonnen op een voor hem onnatuurlijke positie: linksback, waar De Jong voor hem wegviel en het plotseling anders stond links achterin. Daarna verhuisd naar rechtsback, -midden, en ten slotte rechtsvoor ter ondersteuning van Robben aan die kant. En dat gedurende 90 minuten volhouden, de sprints die hij er in de volle zon tot aan het eind van de wedstrijd eruit wist te persen, waren indrukwekkend. Ten slotte was het Kuijt die, ook na het tegendoelpunt, zijn jonge medespelers op pepte en ervan overtuigde dat er nog kansen zouden komen. Genoten van Kuyt; hulde voor hem!
