Deel 21: 18 juni, Porto Alegre, of hoe een superduo het verschil maakt.

Lelijk winnen, is dat leuk? Gisteren bekeken we in dit blog hoe je het maximale uit de wedstrijd kunt halen door, zo nodig, estetisch lelijk, maar uiterst effectief te spelen. Ook in de aflevering daarvoor, over de (voetbal)cultuur in Porto Alegre, zagen we hoe de lokale clubs resultaatvoetbal spelen, met een aardig gevulde prijzenkast tot gevolg. In zekere zin geeft Oranje op het WK ook een staaltje van dit resultaatvoetbal weg, maar giet er een heerlijk eigenwijs sausje over. Voor zover het al lelijk was, is mijn antwoord op de eerdere vraag dan ook een volmondig ja.

Australië had gisteravond duidelijk een missie. De enige mogelijkheid voor de socceroos om de volgende ronde nog te kunnen halen was door Oranje te verslaan en dat bereik je niet door achterover te leunen en het initiatief aan je tegenstander te laten. Ze zetten Nederland dan ook onder flinke druk, waardoor de Oranje verdediging niet aan voetballen toe kwam en regelmatig een stapje te laat was. Het middenveld liep vooral fysiek te bikkelen, Sneijder kreeg geen mogelijkheid om de bal aan te nemen, laat staan om een van zijn befaamde passes te geven. Zonder bruikbare ballen in de diepte vonden onze aanvallers bovendien maar moeilijk ruimte om doelgerichte actie te maken.
Het leek dan ook alsof de Nederlandse spelers ongeconcentreerd aan de wedstrijd begonnen waren en zeker is dat veel duels om de bal werden verloren. Je kunt je echter ook afvragen of dit niet het gemiddelde niveau is van de spelers van het Nederlands elftal. Voor het WK was de zwakke verdediging de talk of the town, sterker nog: veel mensen voorzagen dat Oranje niet eens voorbij de poulefase zou komen. Dat een ongewoon spectaculaire tweede helft tegen Spanje dat anders deed voorkomen, neemt niet weg dat het elftal op veel posities ook niet meer dan gemiddeld is. En nu de tegenstanders alleen maar sterker zullen worden, moeten we er op voorbereid zijn dat er tegendoelpunten gaan vallen. Is dat erg?

Pelé leest de biografie van Garrincha. Met dit superduo verloor Brazilië nooit.

Niet als je zelf meer doelpunten maakt. En dan kijk je dus naar voren en stel je vast dat Van Persie en Robben als duo zo langzamerhand tot een zeldzame buitencategorie behoren. Zoals we in deel 8: Robben's Revanche al bespraken kunnen deze jongens zelf al zo'n minimaal drie kansen per wedstrijd creëren en zijn op dit moment top waar het gaat om scherpte voor het vijandelijke doel. De goals tegen Australië ook weer: Robben die vanaf de eigen helft, met de bal aan een touwtje met zich meeneemt en in de verre hoek scoort, vergelijkbaar met de vijfde tegen Spanje. Hij controleert de bal zo geweldig dat hij die, 5, 6, 7 keer licht toucherend, perfect klaar legt om raak te knallen. Van Persie liet gisteren zien dat hij voor het doel uiterst koel en vol zelfvertrouwen is, dodelijk in de afwerking. Dus, als zij elk per wedstrijd gemiddeld een keer scoren, en een derde door een andere speler wordt gemaakt (zoals tot nu toe De Vrij, Depay), is de kans alsnog groot dat de wedstrijd gewonnen wordt. Ondanks dat het verdedigend misschien geen top is. Is dat überhaupt lelijk winnen? Staat de Hollandse school gelijk aan dominant, aanvallend voetbal, of wil je als fan spektakel in combinatie met een goed resultaat? Hoewel de gekozen tactiek verdedigend lijkt op papier, kun je ook vaststellen dat in de twee wedstrijden van Oranje tot nu toe 11 goals zijn gevallen. Never a dull moment zou ik zeggen. Als het resultaat vervolgens is dat je na twee wedstrijden al geplaatst bent voor de achtste finales, hoor je deze blogger in elk geval niet klagen.
Nog een laatste gedachte over gisteravond. Van Persie, de aanvoerder, maakte af en toe een wel heel scherpe indruk en speelde op dat moment dan op het randje. Ik denk dat dat alleen maar goed is. Hij geeft het voorbeeld voor de jongere spelers over hoe scherp je een WK moet spelen. Bijkomend voordeel was zijn tweede gele kaart waardoor hij er tegen Chili niet bij is. Gezien zijn medische rapport het afgelopen jaar is het niet ongunstig dat hij een wedstrijd rust krijgt.

De komende dagen gaan we toewerken naar Chili, zoals we elke keer wedstrijd voor wedstrijd bekijken en zo min mogelijk verder kijken dan dat. Het viel me op dat poule A, van Brazilië, hun beslissende derde wedstrijden ná die van de poule B, van Nederland, speelt. Daardoor is het niet mogelijk om rekening te houden met welk resultaat tegen Chili je welke volgende wedstrijd oplevert. Dat Brazilië dat voordeel wel is gegeven nemen we voor nu maar even ter kennisgeving aan.

Deel 6: It takes giants to defend a title

Spanje gaat het WK in om haar titel te verdedigen. Die prestatie is in de geschiedenis slechts één land gelukt: Brazilië. En dat dankzij een exceptionele selectie, én twee van de beste voetballers ooit in de gelederen. Maar voor Spanje dreigt nu eenzelfde blamage als Brazilië onderging in 1966.

Het is opvallend hoe weinig het voor is gekomen dat een land de internationale voetbalwereld overheerst. Frankrijk had zo’n team dat aan het eind van de vorige eeuw zowel de Europese als de wereldtitel bezat, en in de vroege jaren zeventig heeft West Duitsland hetzelfde gepresteerd. Maar er is in de geschiedenis dus maar één land geweest dat de wereldtitel met succes verdedigde: Brazilië. Zij wonnen zowel in 1958 als in 1962 het WK. Tegelijkertijd stellen we vast dat ze in die jaren dan weer geen continentale titel (Copa America) wisten te winnen. Maar, de seleção excelleerde op die WKs met spelers als Pelé, Garrincha, maar ook de viervoudig wereldkampioen (als speler én coach) Mario Zagallo, en de onlangs overleden aanvoerder Bellini. Om alleen al te begrijpen hoe goed dit team was hoeven we alleen al te kijken naar de top 100 van WK-spelers, zoals die door The Guardian is gepresenteerd: zo ongeveer het hele elftal dat in ’58 als in ’62 speelde staat erin! (The Guardian The world cups top 100).

Mag ik hier even een zijsprongetje maken met betrekking tot dat WK van 1962? Ik las een fantastische biografie over Garrincha, legendarisch figuur die zowel het grootste talent van allemaal had, maar tegelijkertijd ook het onverstandigst mee omging. Behalve zijn onnavolgbare dribbels met z'n opvallende kromme benen, was hij ook een enorme zuiplap en een lady killer. Behalve hilarische verhalen over het WK van 1958 in het promiscue Zweden, waarin hij naast de 17-jarige Pelé schitterde, wist hij vooral in 1962 alle aandacht op zich gevestigd. Pelé viel al snel geblesseerd uit waarna Garrincha zo ongeveer in zijn eentje de titel binnenhaalde. Op de tribune zat zijn verovering Elza Soares, op zichzelf al een legende als zangeres en met een vergelijkbaar tumultueus leven. Echt, David en Victoria Beckham, of Sneijder met Yolanthe; het sterrendom als voetballer met een mooie vrouw aan je zij: het begon allemaal met Garrincha en Elza.

Enfin, nu is er het afgelopen decennium veel gezegd over het Spaanse voetbal. Zo speelde Barcelona volgens veel mensen het beste voetbal ooit en is het waar dat de Spaanse teams de meeste prijzen pakte. Maar, het succesvol verdedigen van een titel is zo ontzettend moeilijk. Des te knapper dat het land de Europese titel verdedigde hoor, maar ik zou deze selectie nooit op dezelfde hoogte zetten als Brazilië in 1962. Zo hebben ze geen Pelé, en al zouden ze die al hebben, wanneer die geblesseerd uitvalt, wie is dan de Garrincha?
In 1966, zo was de algemene stemming in Brazilië zou het land wel even de derde titel ophalen. Immers, je selecteert gewoon dezelfde spelers als in '58 en '62, dan moet het weer lukken. Mooi niet dus. Het merendeel van de spelers was niet fit en te oud. De coach durfde het echter niet aan om een speler als Garrincha buiten de basis te laten, Pelé raakte geblesseerd, en het toernooi ging als een nachtkaars uit: de poulefase werd niet eens overleefd. Vier jaar later werd de derde titel alsnog gewonnen.

Spanje wordt geen wereldkampioen, niet een tweede keer op een rij. Dat voorrecht is voorbehouden aan een uitzonderlijk team, dat overigens net zo hard weer op aarde landde in 1966. Ik voorzie zo’n scenario voor Spanje. Misschien dat ze over vier jaar, met een verjongde selectie weer een serieuze gooi doen naar een tweede titel, maar dit keer hebben ze al moeite om de poule door te komen, als ze dat al lukt: verliezen van Oranje, daarna tegen Chili dat gewonnen heeft van Australië. Een gelijkspel zou dan voor Chili kunnen volstaan om Spanje naar casa te sturen. Maar goed daar gaan we helemaal niet over. We concentreren ons op de eerste wedstrijd, de sleutel tot Oranje succes!