Deel 6: It takes giants to defend a title

Spanje gaat het WK in om haar titel te verdedigen. Die prestatie is in de geschiedenis slechts één land gelukt: Brazilië. En dat dankzij een exceptionele selectie, én twee van de beste voetballers ooit in de gelederen. Maar voor Spanje dreigt nu eenzelfde blamage als Brazilië onderging in 1966.

Het is opvallend hoe weinig het voor is gekomen dat een land de internationale voetbalwereld overheerst. Frankrijk had zo’n team dat aan het eind van de vorige eeuw zowel de Europese als de wereldtitel bezat, en in de vroege jaren zeventig heeft West Duitsland hetzelfde gepresteerd. Maar er is in de geschiedenis dus maar één land geweest dat de wereldtitel met succes verdedigde: Brazilië. Zij wonnen zowel in 1958 als in 1962 het WK. Tegelijkertijd stellen we vast dat ze in die jaren dan weer geen continentale titel (Copa America) wisten te winnen. Maar, de seleção excelleerde op die WKs met spelers als Pelé, Garrincha, maar ook de viervoudig wereldkampioen (als speler én coach) Mario Zagallo, en de onlangs overleden aanvoerder Bellini. Om alleen al te begrijpen hoe goed dit team was hoeven we alleen al te kijken naar de top 100 van WK-spelers, zoals die door The Guardian is gepresenteerd: zo ongeveer het hele elftal dat in ’58 als in ’62 speelde staat erin! (The Guardian The world cups top 100).

Mag ik hier even een zijsprongetje maken met betrekking tot dat WK van 1962? Ik las een fantastische biografie over Garrincha, legendarisch figuur die zowel het grootste talent van allemaal had, maar tegelijkertijd ook het onverstandigst mee omging. Behalve zijn onnavolgbare dribbels met z'n opvallende kromme benen, was hij ook een enorme zuiplap en een lady killer. Behalve hilarische verhalen over het WK van 1958 in het promiscue Zweden, waarin hij naast de 17-jarige Pelé schitterde, wist hij vooral in 1962 alle aandacht op zich gevestigd. Pelé viel al snel geblesseerd uit waarna Garrincha zo ongeveer in zijn eentje de titel binnenhaalde. Op de tribune zat zijn verovering Elza Soares, op zichzelf al een legende als zangeres en met een vergelijkbaar tumultueus leven. Echt, David en Victoria Beckham, of Sneijder met Yolanthe; het sterrendom als voetballer met een mooie vrouw aan je zij: het begon allemaal met Garrincha en Elza.

Enfin, nu is er het afgelopen decennium veel gezegd over het Spaanse voetbal. Zo speelde Barcelona volgens veel mensen het beste voetbal ooit en is het waar dat de Spaanse teams de meeste prijzen pakte. Maar, het succesvol verdedigen van een titel is zo ontzettend moeilijk. Des te knapper dat het land de Europese titel verdedigde hoor, maar ik zou deze selectie nooit op dezelfde hoogte zetten als Brazilië in 1962. Zo hebben ze geen Pelé, en al zouden ze die al hebben, wanneer die geblesseerd uitvalt, wie is dan de Garrincha?
In 1966, zo was de algemene stemming in Brazilië zou het land wel even de derde titel ophalen. Immers, je selecteert gewoon dezelfde spelers als in '58 en '62, dan moet het weer lukken. Mooi niet dus. Het merendeel van de spelers was niet fit en te oud. De coach durfde het echter niet aan om een speler als Garrincha buiten de basis te laten, Pelé raakte geblesseerd, en het toernooi ging als een nachtkaars uit: de poulefase werd niet eens overleefd. Vier jaar later werd de derde titel alsnog gewonnen.

Spanje wordt geen wereldkampioen, niet een tweede keer op een rij. Dat voorrecht is voorbehouden aan een uitzonderlijk team, dat overigens net zo hard weer op aarde landde in 1966. Ik voorzie zo’n scenario voor Spanje. Misschien dat ze over vier jaar, met een verjongde selectie weer een serieuze gooi doen naar een tweede titel, maar dit keer hebben ze al moeite om de poule door te komen, als ze dat al lukt: verliezen van Oranje, daarna tegen Chili dat gewonnen heeft van Australië. Een gelijkspel zou dan voor Chili kunnen volstaan om Spanje naar casa te sturen. Maar goed daar gaan we helemaal niet over. We concentreren ons op de eerste wedstrijd, de sleutel tot Oranje succes!