deel 35: Clash der Continenten

Het is opvallend om te constateren dat Oranje tot nu toe, afgezien van Australië, slechts tegen Spaanstalige landen heeft gevoetbald. Na Spanje, Chili en Mexico, is de eerstkomende wedstrijd tegen Costa Rica, en als het toernooi al een vervolg krijgt zou het zo maar kunnen dat we tot en met de finale slechts Spaans spreken. Bestaat er zo iets als een thuisvoordeel als het WK op jouw continent wordt gespeeld? Brazilië won als enig Zuid-Amerikaans land een WK in Europa, andersom lukte dat nog nooit...

Nu het WK voor het eerst sinds 1986 weer in een Latijns-Amerikaans land wordt gespeeld, was de verwachting vooraf dat de landen van dat continent het goed zouden gaan doen. Met de wetenschap dat het nog nooit een land van buiten dat continent gelukt is om er een WK te winnen, lijkt het dan ook geen toeval dat de helft van de kwartfinalisten Latino’s zijn. Een van de voordelen die zij hebben boven andere landen is natuurlijk dat ze veel meer eigen publiek meenemen naar het stadion. En hoewel het verschil tussen, bijvoorbeeld, Santiago de Chile en Rio de Janeiro enorm is, is het cultuurverschil niet zo extreem als dat je als Latijns Amerikaans land zijnde naar Zuid-Korea moet, of naar Duitsland.

Brazilië won in 1958 als enig Latijns land een WK op Europese bodem.

Laten we eens cijfermatig bekijken hoe de continentale verhoudingen liggen op de afgelopen drie WKs. Tot 2002 was het WK altijd om en om in Europa of Latijns-Amerika. Toen het eindelijk in Azië werd gehouden plaatsten zowel Zuid-Korea als Turkije (grensgevalletje Azië en Europa) zich voor de kwartfinale, evenals de Afrikanen van Senegal, maar was Brazilië de enige vertegenwoordiger van Latijns-Amerika (en de latere wereldkampioen). In 2006 plaatste ook Argentinië zich voor de kwartfinales, maar was de rest Europeaans. In Zuid-Afrika ten slotte, zien we vier latino’s, drie Europeanen en, slechts, één land uit Afrika. Overigens, als we iets verder terug gaan, zien we dat het in de jaren negentig sowieso Europa was dat de klok sloeg in de kwartfinale, met Brazilië, een enkele keer Argentinië of eendagsvlieg Kameroen, als uitzondering.

Kortom, er lijkt dus wel een trend te bestaan waar het thuisvoordeel een rol speelt, maar tegelijkertijd zou je ook kunnen constateren dat Latijns-Amerika terrein aan het terug winnen is en Europa als belangrijkste voetbalcontinent bedreigt. Reden hiervoor is dus enerzijds dat, na Zuid-Afrika, het WK weer niet in Europa gehouden wordt. Een andere reden is dat Europa weliswaar de beste, en duurste, competities heeft, maar dat er net zo goed spelers van Latijns-Amerikaanse afkomst meespelen. Sterker nog, alle kwartfinalisten hebben het overgrote deel van hun selecties in Europese competities gerekruteerd, waarvan veel spelers al op jonge leeftijd naar Europa zijn gegaan.

WK 2002 Zuid-Korea/Japan	WK 2006 Duitsland	WK 2010 Zuid-Afrika
Brazilië	Duitsland	Nederland
Spanje	Oekraïne	Spanje
Engeland	Italië	Duitsland
Duitsland	Frankrijk	Uruguay
Turkije	Engeland	Ghana
Zuid-Korea	Portugal	Argentinië
Senegal	Brazilië	Paraguay
USA	Argentinië	Brazilië

 Kwartfinalisten van de vorige drie WKs

Als we nu nog even kort stilstaan bij de kwartfinales aanstaande vrijdag en zaterdag, zal er in ieder geval een Latijns-Amerikaans land doorgaan, omdat thuisfavoriet Brazilië tegen Colombia aantreedt. Ook Europa is vertegenwoordigd in de halve finale vanwege de kwartfinale tussen Frankrijk en Duitsland. De andere kant van het schema wordt een echte clash der continenten. Nederland speelt tegen Costa Rica, België tegen Argentinië. Behalve dat ik hoop op een finale tussen twee landen uit de twee continenten, zijn deze twee wedstrijden beslissend voor de vraag welk continent het internationale voetbal overheerst. Gaan we een Derby der lage landen tegemoet, en daarmee drie Noord-West Europese landen bij de laatste vier, of toch een Latijnse David tegen Goliath?